Μια νέα μελέτη σχετικά με ένα νέο πειραματικό φάρμακο παρουσιάστηκε στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας και δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine.

Η μελέτη Prospective Comparison of ARNI with ACE-I to Determine Impact on Global Mortality and Morbidity in Heart Failure (PARADIGM-HF) είναι μια μελέτη Φάσης ΙΙΙ του φαρμάκου με το κωδικό όνομα LCZ696 (Novartis).

Eίναι η πρώτη μετά από πολλά χρόνια που δείχνει ότι μια νέα φαρμακευτική ουσία προστιθέμενη στη συνήθη αγωγή σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει :
-σε σημαντική μείωση της ολικής και της καρδιαγγειακής θνησιμότητας κατά 20%
-σε σημαντική μείωση των νοσηλειών σε νοσοκομείο κατά 21%
-σε σημαντική μείωση της ολικής θνησιμότητας κατά 16%
Συνολικά οι ερευνητές διαπίστωσαν μια μείωση της τάξης του 20% στο πρωτεύον καταληκτικό σημείο που ήταν ο θάνατος από καρδιαγγειακά αίτια, ή νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια.
Περιέλαβε 8.442 ασθενείς με συμπτωματική καρδιακή ανεπάρκεια (ΝΥΗΑ 2-4) με επηρεασμένο κλάσμα εξώθησης (<40%), οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν για να λάβουν είτε το νέο φάρμακο, είτε εναλαπρίλη (20 mg ημερησίως) επιπλέον της λοιπής φαρμακευτικής αγωγής για την καρδιακή ανεπάρκεια.

Διεκόπη πρώρα από την επιτροπή παρακολούθησης της ασφάλειας της μελέτης, διότι η διαφορά μεταξύ των δύο θεραπειών υπερέβη τα προκαθορισμένα όρια ασφάλειας, με σαφή ανωτερότητα του LCZ696, μετά από 27 μήνες θεραπείας.
Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο σημειώθηκε στο 21,8% των συμμετεχόντων στην ομάδα του LCZ696 έναντι 26,5% στην ομάδα της εναλαπρίλης (203 περισσότερα συμβάντα στην ομάδα της εναλαπρίλης), με λόγο κινδύνου 0,80 (95% διάστημα αξιοπιστίας 0,73-0,87, p<0,001). 711 ασθενείς (17%) απεβίωσαν στην ομάδα του LCZ696 έναντι 835 (19,8%) σε εκείνη της εναλαπρίλης (λόγος κινδύνου για θάνατο από οποιοδήποτε αίτιο 0,84, 95% διάστημα αξιοπιστίας 0,76-0,93, p<0,001).

Η διαφορά στη θνησιμότητα ήταν σημαντική και στην ανάλυση σε ό,τι αφορά τους θανάτους από καρδιαγγειακά αίτια (13,3% έναντι 16,5%, λόγος κινδύνου 0,80, 95% διάστημα αξιοπιστίας 0,71-0,89, p<0,001). Σημαντική ήταν, επίσης, η διαφορά στις νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια (p<0,001).

Σε ό,τι αφορά τις ανεπιθύμητες ενέργειες, η ομάδα του LCZ696 είχε υψηλότερη συχνότητα υπότασης και ήπιου αγγειοοιδήματος, αλλά χαμηλότερα ποσοστά νεφρικής δυσλειτουργίας, υπερκαλιαιμίας και βήχα από την ομάδα της εναλαπρίλης.
Το LCZ696 είναι ένα σύνθετο φάρμακο, αποτελούμενο από τον αναστολέα της νεπριλυσίνης σακουμπιτρίλη και τον αναστολέα των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης βαλσαρτάνη. Η νεπριλυσίνη είναι ένα ένζυμο (ενδοπεπτιδάση), το οποίο διασπά διάφορα ενδογενή αγγειοδραστικά πεπτίδια. Η αναστολή της νεπριλυσίνης αυξάνει τα επίπεδα αυτών των πεπτιδίων, αντιρροπώντας τη νευροορμονική υπερδραστηριότητα που χαρακτηρίζει την καρδιακή ανεπάρκεια. Στο παρελθόν, κλινικές δοκιμές συνδυασμού αναστολέα της νεπριλυσίνης με αναστολέα του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης είχαν δείξει αυξημένο κίνδυνο σοβαρού αγγειοοιδήματος.

Πότε αναμένεται να κυκλοφορήσει:

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι ένα απ’ τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας σε όλο τον κόσμο. Επηρεάζει περίπου 26 εκατ. ασθενών στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Αποτελεί το κυριότερο αίτιο νοσηλείας σε νοσοκομεία σε άτομα άνω των 65 ετών.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το LCZ696 έχει τη δυναμική να αντικαταστήσει φάρμακα όπως η εναλαπρίλη τα οποία θεωρούνται η βάση της αντιμετώπισης της καρδιακής ανεπάρκειας τα τελευταία 25 χρόνια. Το νέο φάρμακο αναμένεται να κυκλοφορήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες το 3ο τετράμηνο του 2015.

Reference:
• McMurray JJV, Packer M, Desai AS, et al. Angiotensin-neprilysin inhibition versus enalapril in heart failure. N Engl J Med 2014; DOI:10.156/NEJMoa1409077.
• Jessup M. Neprilysin inhibition—a novel therapy for heart failure. N Engl J Med 2014; DOI:10.1056/NEJMe1409898.

Αν και είναι γνωστό ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για αρτηριακή υπέρταση, σε μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη στο ιατρικό περιοδικό του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας οι ερευνητές ανέλυσαν τη συσχέτιση της κατανομής του λίπους με τον κίνδυνο για αρτηριακή υπέρταση.
Στη συγκεκριμένη μελέτη (Dallas Heart Study) οι ερευνητές διενήργησαν απεικονιστικές εξετάσεις σε διαφορετικές ομάδες ενηλίκων ώστε να εξετάσουν 2 είδη κατανομής του κοιλιακού λίπους: την υποδόρια και τη σπλαχνική.
Το υποδόριο λίπος είναι αυτό που εντοπίζεται ακριβώς κάτω από το δέρμα, ενώ το σπλαχνικό εντοπίζεται βαθύτερα, ανάμεσα στα σπλάχνα, περιβάλλοντας τα όργανα του σώματος. Οι ερευνητές διεπίστωσαν ότι το σπλαχνικό λίπος είναι πολύ πιο επικίνδυνο από το υποδόριο, συνδέοντας έτσι το σπλαχνικό λίπος με σοβαρά καρδιαγγειακά νοσήματα όπως η στεφανιαία νόσος και ο διαβήτης.

Στη μελέτη συμμετείχαν 903 άτομα τα οποία παρακολουθήθηκαν για περίπου 7 έτη ώστε να διαπιστωθεί ποια ανέπτυξαν αρτηριακή υπέρταση στο διάστημα αυτό. Κατά τη διάρκεια των 7 ετών το ¼ των συμμετεχόντων ανέπτυξε αρτηριακή υπέρταση. Η παχυσαρκία αύξησε τον κίνδυνο υπέρτασης κατά 24%. Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι το εν τω βάθει σπλαχνικό λίπος αύξησε τον κίνδυνο για αρτηριακή υπέρταση κατά 22% σε σχέση με εκείνους χωρίς σπλαχνικό κοιλιακό λίπος. Αντίθετα, το επιφανειακής κατανομής κοιλιακό λίπος δε σχετίσθηκε με αυξημένο κίνδυνο αρτηριακής υπέρτασης.
Τα ευρήματα της μελέτης επιβεβαιώνουν παλαιότερες ενδείξεις ότι το εν τω βάθει σπλαχνικό λίπος που περιβάλλει τα όργανα είναι πολύ πιο επικίνδυνο απ’ το επιφανειακό λίπος κάτω από το δέρμα και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για αρτηριακή υπέρταση μεταξύ πολλών άλλων παρενεργειών. Όσο περισσότερο κοιλιακό λίπος έχει κάποιος τόσο πιθανότερο είναι να έχει σπλαχνικό λίπος βαθιά κάτω από το δέρμα.
Το θετικό είναι ότι όλοι οι τύποι κοιλιακού λίπους, ακόμη και το σπλαχνικό, εξαφανίζονται με την απώλεια βάρους. Με έναν υγιεινό τρόπο ζωής που περιλαμβάνει ένα υγιές διαιτολόγιο και άσκηση, το κοιλιακό λίπος μπορεί να μειωθεί, βελτιώνοντας έτσι την χοληστερίνη ή χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια και κατ’ επέκταση την καρδιαγγειακή υγεία.

Reference: J Am Coll Cardiol. 2014;64(10):997-1002. doi:10.1016/j.jacc.2014.05.057

Η παχυσαρκία αποτελεί έναν παράγοντα κινδύνου που αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια ακόμη και σε νέους και κατά τα άλλα υγιείς ενηλίκους σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο ιατρικό περιοδικό του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας. (JACC)
Παρ’ όλο που η καρδιακή ανεπάρκεια είναι συνηθέστερη σε άτομα άνω των 60 ετών, οι ερευνητές μελέτησαν το κατά πόσο η παχυσαρκία σε νεαρότερες ηλικίες επιδρά στον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής ανεπάρκειας. Η παχυσαρκία είναι ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου για καρδιακή ανεπάρκεια αλλά λίγες μελέτες έχουν αναλύσει την μακροχρόνια επίδρασή της από τη νεαρή ηλικία στον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής ανεπάρκειας.
Η μελέτη CARDIA (Coronary Artery Risk Development in Young Adult) ήταν μια πολυκεντρική μελέτη με σκοπό να μελετήσει την ανάπτυξη καρδιακής ανεπάρκειας σε ενήλικες Αμερικανούς. Μεταξύ των ετών 1985 και 1986 περισσότεροι από 5000 νεαροί ενήλικες Αμερικανοί συμπεριελήφθησαν σ’ αυτή τη μελέτη. 25 έτη αργότερα οι ερευνητές διερεύνησαν υπερηχογραφικά την κατάσταση της καρδιακής τους λειτουργίας.
Κατά τη διάρκεια των ετών παρακολούθησης, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια δραματική αύξηση των υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων από την αρχή έως το τέλος της μελέτης. Η αναλογία των ατόμων που ήταν υπέρβαροι αυξήθηκε απ’ το 23% στο 31% και των παχύσαρκων από το 11% στο 43%. Δυστυχώς, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η παχυσαρκία ήταν αλληλένδετη με την πτωχή καρδιακή λειτουργία που μπορεί να οδηγήσει έως την καρδιακή ανεπάρκεια. Τα καλά νέα ήταν ότι οι παχύσαρκοι που έχασαν βάρος κατά τη διάρκεια της μελέτης είδαν βελτίωση και στην καρδιακή τους λειτουργία, αν και η απώλεια βάρους δεν αντέστρεψε πλήρως την επίδραση της παχυσαρκίας στη λειτουργία της καρδιάς τους.

Η μελέτη CARDIA είναι η πρώτη στο είδος της που αποδεικνύει πως η παχυσαρκία προκαλεί βλάβη στην καρδιά, ειδικά σε νεαρή ηλικία. Ακόμη και σε ηλικίες μεταξύ 43-55 ετών, οι παχύσαρκοι συμμετέχοντες ήδη εμφάνισαν σημεία μειωμένης καρδιακής λειτουργίας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι όσο περισσότερα χρόνια είναι ένα άτομο παχύσαρκο, τόσο μεγαλύτερη βλαπτική δράση έχει αυτό στην καρδιά του.

Με πάνω από το 1/3 των Αμερικανών πολιτών να συγκαταλέγονται στους παχύσαρκους αλλά και με τη δεδομένη μεγάλη επίπτωση της παχυσαρκίας και στη χώρα μας, η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί έναν υπαρκτό σοβαρό κίνδυνο. Εκτός των γνωστών παραινέσεων για διακοπή του καπνίσματος και τήρηση μιας υγιεινούς δίαιτας, είναι μεγάλη σημασίας για όλους να διατηρούν ένα φυσιολογικό βάρος από τη νεαρή ηλικία, ώστε να μη διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής ανεπάρκειας μελλοντικά.

Reference: http://heartfailure.onlinejacc.org/article.aspx?articleID=1901818

Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας (JACC) η τήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής που περιλαμβάνει ένα φυσιολογικό βάρος/δίαιτα, άσκηση, αποφυγή καπνίσματος καθώς και περιορισμό στη λήψη αλκοόλ θα μπορούσε να αποτρέψει τα 4 από τα 5 εμφράγματα μυοκαρδίου στους άνδρες!

Παρ’ όλο που η θνητότητα από την καρδιαγγειακή νόσο έχει μειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως λόγω των θεραπευτικών παρεμβάσεων, οι συγγραφείς αποδεικνύουν ότι η πρόληψη των εμφραγμάτων μέσω ενός υγιεινού τρόπου ζωής είναι αποτελεσματικότερη από άποψης κόστους για την ευρεία μείωση της στεφανιαίας νόσου.

Οι ερευνητές εξέτασαν 20.721 υγιείς Σουηδούς άνδρες ηλικίας 45-79 ετών και τους παρακολούθησαν για 11 έτη. Ο τρόπος ζωής τους εκτιμήθηκε με ένα ερωτηματολόγιο που εξέταζε τη δίαιτα, την πρόσληψη αλκοόλ, το κάπνισμα, το επίπεδο φυσικής άσκησης και την εναπόθεση λίπους στη μέση. Οι άνδρες με το χαμηλότερο κίνδυνο ήταν αυτοί που δεν κάπνιζαν, περπατούσαν ή έκαναν ποδήλατο για 40 λεπτά της ημέρας, ασκούνταν για τουλάχιστον μία ώρα την εβδομάδα, είχαν περίμετρο μέσης κάτω από 95cm, κατανάλωναν μικρές ποσότητες αλκοόλ και ακολουθούσαν μια υγιεινή δίαιτα  με τακτική πρόσληψη φρούτων λαχανικών, οσπρίων, καρυδιών, προϊόντων με χαμηλά λιπαρά, ολικών δημητριακών και ψαριών.

Οι ερευνητές παρατήρησαν μια σαφή μείωση του κινδύνου για έμφραγμα μυοκαρδίου για την καθεμία παράμετρο ξεχωριστά του τρόπου ζωής των συμμετεχόντων.
Για παράδειγμα, με την τήρηση μιας υγιεινούς δίαιτας σε συνδυασμό με χαμηλή πρόσληψη αλκοόλ,  ο κίνδυνος για έμφραγμα του μυοκαρδίου ήταν κατά 35% χαμηλότερος σε σχέση με την ομάδα υψηλού κινδύνου που δεν τηρούσε καμία απ’ τις υγιεινοδιαιτητικές παραμέτρους.

Οι άνδρες που συνδύαζαν τη χαμηλού κινδύνου δίαιτα  με τη χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ, δεν κάπνιζαν, ήταν σωματικά δραστήριοι και είχαν χαμηλό ποσό κεντρικής παχυσαρκίας, είχαν 86% χαμηλότερο κίνδυνο!
Οι ερευνητές παρατήρησαν παρόμοια αποτελέσματα και στους άνδρες με υπέρταση και υψηλά επίπεδα χοληστερόλης.

Δεν είναι έκπληξη φυσικά το γεγονός ότι ο υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να μειώσει τα εμφράγματα του μυοκαρδίου. Αυτό που προκαλεί όμως έκπληξη είναι ο ποσοτικός προσδιορισμός της δραματικής μείωσης του κινδύνου εξαιτίας των υγιεινοδιαιτητικών μέτρων!

Σύμφωνα με τους ερευνητές, λιγότερο από 2% των Αμερικανών πληροί τα κριτήρια της ιδανικής καρδιαγγειακής υγείας. Το μέγεθος της καρδιαγγειακής νόσου θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά με στοχευμένα προγράμματα που προάγουν τον υγιεινοδιαιτητικό τρόπο ζωής. Ακόμη μάλιστα και στους άνδρες που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή παρατηρήθηκε μια επιπλέον μείωση του κινδύνου για χρόνια στεφανιαία νόσο σε εκείνους που επιχειρούσαν αλλαγή του τρόπου ζωής.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η αλλαγή από συμπεριφορές υψηλού σε συμπεριφορές χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου μπορεί να έχει τεράστια επίπτωση στην καρδιαγγειακή υγεία. Ακόμη και αν κάποιος δεν έχει φροντίσει με τον καλύτερο τρόπο την υγεία του για τα περισσότερα χρόνια της ζωής του μπορεί ακόμη να ωφεληθεί από τις απλές αλλαγές του τρόπου ζωής. Ωστόσο, το ιδανικό είναι κάποιος να υιοθετήσει έγκαιρα στη ζωή του έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Reference:

J Am Coll Cardiol. 2014;64(13):1299-1306. doi:10.1016/j.jacc.2014.06.1190

Διαβάστε επίσης:

Έμφραγμα μυοκαρδίου

Τα ευεργετικά οφέλη της φυσικής άσκησης

Διατροφικές Συστάσεις για την Καρδιαγγειακή Νόσο

Διακοπή καπνίσματος

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου εκδηλώνεται συνήθως με κλασικά συμπτώματα όπως ο έντονος πόνος  στο στήθος, στην περιοχή του στέρνου, η εφίδρωση (κρύος ιδρώτας) και η υπερβολική αδυναμία. Υπάρχει ωστόσο και μια μερίδα ατόμων που αντιπροσωπεύουν το 20-30% των περιπτώσεων η οποία έχει άτυπα συμπτώματα ή και καθόλου συμπτώματα!
Το λεγόμενο «σιωπηλό» έμφραγμα μυοκαρδίου είναι συνηθέστερο σε άντρες και γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη αλλά μπορεί να συμβεί και στον καθένα.
Ποια είναι αυτά τα άτυπα συμπτώματα;
Μερικά  απ’ τα άτυπα συμπτώματα είναι η εύκολη κόπωση, η δύσπνοια καθώς και η δυσφορία στο λαιμό, την κάτω γνάθο ή το αριστερό χέρι. Άλλοι ασθενείς νιώθουν συμπτώματα όπως πόνο στο στομάχι και λαμβάνουν από μόνοι τους φάρμακα για να ανακουφίσουν τον πόνο αυτό αντί να αναγνωρίσουν ότι ο πόνος στο στομάχι μπορεί να προέρχεται από την καρδιά τους.
Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι το έμφραγμα του μυοκαρδίου εκδηλώνεται με πόνο στο αριστερό τμήμα του στήθους, αν και συνήθως δεν είναι οξύς πόνος, αλλά δυσφορία στο κέντρο του στήθους με σφίξιμο. Εξαιτίας του γεγονότος ότι τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν το έμφραγμα του μυοκαρδίου ως ένα έκδηλο γεγονός, αυτά τα λιγότερο συνήθη συμπτώματα λανθάνουν της προσοχής μας ως εκδήλωση εμφράγματος μυοκαρδίου.
Αναγνωρίζοντας το έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Οι άνθρωποι που υπέστησαν ένα σιωπηλό έμφραγμα του μυοκαρδίου προσέρχονται συνήθως τυχαία στο γιατρό τους εβδομάδες ή και μήνες μετά το γεγονός οπότε και τους γνωστοποιείται.

Αναγνωρίζεται επίσης πολλές φορές από το ηλεκτροκαρδιογράφημα στον ετήσιο προγραμματισμένο καρδιολογικό έλεγχο.

Άλλοι πάλι ασθενείς επισκέπτονται το γιατρό τους σύντομα μετά από ένα σιωπηλό έμφραγμα μυοκαρδίου επειδή παρουσιάζουν επίμονα συμπτώματα, όπως κόπωση και δύσπνοια. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως προκύπτουν από ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας ή άλλες δομικές επιπλοκές στην καρδιά εξαιτίας της ουλής στο μυοκάρδιο από το έμφραγμα. Άλλα πιθανά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι διαταραχές ρυθμού ή συγκοπτικό επεισόδιο.

Η έκταση του εμφράγματος μπορεί να διαπιστωθεί από το ηλεκτροκαρδιογράφημα αλλά με μεγαλύτερη ακρίβεια από το υπερηχοκαρδιογράφημα.

Μην αγνοείτε περίεργα συμπτώματα!
Παραδόξως, οι άνθρωποι που υπέστησαν έμφραγμα μυοκαρδίου χωρίς να το καταλάβουν και επιζούν είναι πολύ τυχεροί. Αν νιώθετε παρατεταμένη δυσφορία για αρκετά λεπτά, ειδικά αν το σύμπτωμα είναι νέο και χωρίς σαφή εξήγηση δε θα πρέπει να το αγνοήσετε.
Συχνά οι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά με τον εαυτό τους, αλλά συνήθως δε θέλουν να πιστέψουν ότι είναι εκδήλωση ενός εμφράγματος μυοκαρδίου. Αγνοούν τα συμπτώματα ή τα αποδίδουν κάπου αλλού!
Εάν παρουσιάζετε πρωτοεμφανιζόμενο πόνο στο στομάχι, ναυτία, ή κάποιο απ’ τα παραπάνω άτυπα συμπτώματα θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια! Θα πρέπει οπωσδήποτε να αποκλειστεί το γεγονός τα συμπτώματα αυτά  να οφείλονται στην καρδιά σας. Μην αφήσετε την αμφιβολία να σας κάνει να το μετανιώσετε εκ των υστέρων για τον εαυτό σας και την οικογένειά σας.

Συμπερασματικά, μην παριστάνετε το γιατρό του εαυτού σας… Εάν παρουσιάσετε μια σαφή αλλαγή στον τρόπο που νιώθετε, όσο μικρή κι αν είναι αυτή, αναζητήστε έγκαιρα ιατρική βοήθεια!

Μην παραλείπετε τον ετήσιο προληπτικό καρδιολογικό σας έλεγχο. Η πρόληψη σώζει ζωές!

Διαβάστε επίσης:

Έμφραγμα μυοκαρδίου

Η σεξουαλική δραστηριότητα είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ποιότητας ζωής των ατόμων με καρδιαγγειακή νόσο, συμπεριλαμβανομένων και των ηλικιωμένων.
Σκοπός του συγκεκριμένου άρθρου είναι να συνοψίσει με τη μορφή οδηγιών τα δεδομένα που υπάρχουν από μελέτες  σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα και την καρδιαγγειακή νόσο.

Ποιες είναι οι καρδιαγγειακές επιδράσεις της σεξουαλικής δραστηριότητας;
Διάφορες μελέτες έχουν ασχοληθεί με τη νευροενδοκρινική και καρδιαγγειακή απάντηση στη σεξουαλική διέγερση και επαφή. Η συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση  καθώς και η καρδιακή συχνότητα αυξάνουν σταδιακά ελαφρώς, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να συμβαίνουν στα 10-15sec του οργασμού, ενώ ακολούθως επιστρέφουν απότομα στις αρχικές τιμές.
Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες έχουν παρόμοιες μεταβολές στην αρτηριακή πίεση και την καρδιακή συχνότητα κατά τη διάρκεια του sex.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η σεξουαλική δραστηριότητα είναι συγκρίσιμη με ήπια προς μέτρια φυσική δραστηριότητα, δηλαδή άνοδο σκαλoπατιών 2 ορόφων , ή γρήγορο περπάτημα για μικρό διάστημα (3-4 METS).
Η καρδιακή συχνότητα σπάνια υπερβαίνει τους 130 παλμούς και η συστολική πίεση σπάνια ξεπερνάει τα 170mmHg σε άτομα με φυσιολογική αρτηριακή πίεση.
Ωστόσο, επειδή τα δεδομένα αυτά προέρχονται από μελέτες υγιών ατόμων νεαρής ή μέσης ηλικίας, ορισμένα άτομα κυρίως ηλικιωμένοι που μπορεί να δυσκολεύονται να φτάσουν σε οργασμό μπορεί να καταπονούν το καρδιαγγειακό τους σε μεγαλύτερο βαθμό κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.

Ποιος είναι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος κατά τη διάρκεια του sex;
H στηθάγχη (πόνος στο στήθος) που συμβαίνει κατά τη διάρκεια των λεπτών της σεξουαλικής δραστηριότητας ή τις ώρες αμέσως μετά (“στηθάγχη του έρωτα”) αντιπροσωπεύει το 5% των συνολικών επεισοδίων στηθάγχης.
Είναι σπάνια σε ασθενείς που δεν εμφανίζουν συμπτώματα κατά τη διάρκεια της φυσικής δραστηριότητας και συχνότερη σε ασθενείς με σοβαρή στεφανιαία νόσο.
Εάν κάποιος δεν εμφανίζει στηθαγχικά ενοχλήματα κατά τη διάρκεια μια δοκιμασίας κοπώσεως, τότε ο κίνδυνος εμφάνισης ισχαιμίας μυοκαρδίου κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας είναι εξαιρετικά χαμηλός.
Όσον αφορά το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου κατά τη διάρκεια του sex, μελέτες που συμπεριελάμβαναν άτομα ηλικίας κυρίως 50 έως 60 ετών έδειξαν ότι η σεξουαλική δραστηριότητα σχετίζονταν με μια σχετική αύξηση κατά 2,7 της πιθανότητας εμφράγματος σε σχέση με τις περιόδους που το άτομο δεν έκανε sex.
Το έμφραγμα κατά τη διάρκεια του sex αποτελεί μόλις το 1% του συνόλου των οξέων εμφραγμάτων μυοκαρδίου.
Όσον αφορά την πιθανότητα αιφνιδίου θανάτου κατά τη διάρκεια του sex αυτή εκτιμάται από μελέτες στο χαμηλό 0,6% του συνόλου των επεισοδίων αιφνιδίου θανάτου.
Σε μελέτες επίσης μετεμφραγματικών ατόμων, το sex δεν προκάλεσε αύξηση των κοιλιακών αρρυθμιών σε σχέση με άλλες καθημερινές δραστηριότητες.

Γενικές οδηγίες για τη σεξουαλική δραστηριότητα στα άτομα με καρδιαγγειακή νόσο.
Οι ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο που επιθυμούν να αρχίσουν ή να επανεκκινήσουν σεξουαλική δραστηριότητα θα πρέπει να λαμβάνουν τη συγκατάθεση του καρδιολόγου τους μετά από μια λεπτομερή λήψη του ιατρικού τους ιστορικού και ιατρική εξέταση.
Το sex επιτρέπεται σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο που μετά την κλινική εξέταση από τον ιατρό τους κατηγοριοποιούνται ως χαμηλού ρίσκου για καρδιαγγειακές επιπλοκές.
Η δοκιμασία κόπωσης μπορεί να διενεργηθεί σε ασθενείς που δεν είναι χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου  ή στους οποίους δεν έχει καθοριστεί ο καρδιαγγειακός κίνδυνος ώστε να εκτιμηθούν τα συμπτώματα, η ισχαιμία του μυοκαρδίου και οι αρρυθμίες.
Οι γυναίκες με γνωστή καρδιαγγειακή νόσο θα πρέπει να ενημερώνονται από τον θεράποντα γιατρό τους για την ασφάλεια των μεθόδων αντισύλληψης και το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης.
Σε γενικές γραμμές τα άτομα με σταθερή καρδιαγγειακή νόσο που δεν εμφανίζουν καθόλου ή εμφανίζουν ήπια συμπτώματα στηθάγχης κατά τη διάρκεια των καθημερινών τους δραστηριοτήτων επιτρέπεται να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα.
Οι ασθενείς με ασταθή και σοβαρά συμπτωματική καρδιαγγειακή νόσο θα πρέπει να αποφεύγουν τη σεξουαλική δραστηριότητα ώσπου η κατάστασή τους ελεγχθεί και σταθεροποιηθεί.
Οι ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο που εμφανίζουν συμπτώματα κατά τη διάρκεια των σεξουαλικών επαφών θα πρέπει να διακόπτουν το sex μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάστασή τους και να αντιμετωπιστεί.

Οδηγίες για τη σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα που υπέστησαν πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου ή υπεβλήθησαν σε επεμβάσεις επαναιμάτωσης του μυοκαρδίου:
Ασθενείς μετά από 1 ή περισσότερες εβδομάδες μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου χωρίς επιπλοκές μπορούν με τη συγκατάθεση του ιατρού τους να επανέλθουν σε σεξουαλικές δραστηριότητες  εφόσον δεν εμφανίζουν συμπτώματα σε ήπιες έως μέτριες καθημερινές δραστηριότητες.
Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε διαδερμική επαναγγείωση (αγγειοπλαστική) μπορούν να επανέλθουν στη σεξουαλική δραστηριότητα μετά από ορισμένες ημέρες εφόσον δεν υπήρξαν επιπλοκές.
Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε αορτοστεφανιαία παράκαμψη (bypass) μπορούν να επανέλθουν στη σεξουαλική δραστηριότητα μετά από 6-8 εβδομάδες μετά την επέμβαση, εφόσον η στερνοτομή έχει επουλωθεί καλώς.

Σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια:
Περίπου το 60-87% των ατόμων με καρδιακή ανεπάρκεια αναφέρουν σεξουαλικά προβλήματα όπως σημαντική μείωση στο σεξουαλικό ενδιαφέρον και δραστηριότητα, με το ¼ μάλιστα να αναφέρουν διακοπή κάθε σεξουαλικής δραστηριότητας.
Πολλοί ωστόσο ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια θεωρούν σημαντικότερη τη βελτίωση της ποιότητας ζωής (συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής δραστηριότητας) από τη βελτίωση της επιβίωσής τους!
Η βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής και η άσκηση στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνουν την πιθανότητα της ασφαλούς και ικανοποιητικής σεξουαλικής δραστηριότητας.
Ασθενείς που αντιμετωπίζουν συμπτώματα δύσπνοιας ή κούρασης κατά τη διάρκεια του sex μπορούν να επιλέξουν μια ημι-επικλινή θέση που μειώνει τα επίπεδα φυσικής κόπωσης καθώς και να ξεκουραστούν για λίγο μόλις τα συμπτώματα εμφανιστούν.
Μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με σταθερή και ήπια καρδιακή ανεπάρκεια (ΝΥΗΑ class I ή ΙΙ) μπορούν να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα με ασφάλεια.
Αντίθετα, δε συστήνεται σεξουαλική δραστηριότητα σε ασθενείς με συμφορητική ή προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια (NYHA class III ή IV) έως ότου η κατάστασή τους σταθεροποιηθεί.

Σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα με βαλβιδοπάθειες:
Aσθενείς με ήπια ή μέτρια βαλβιδική νόσο μπορούν να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα εφόσον η δραστηριότητα αυτή δεν τους προκαλεί σημαντικά συμπτώματα απ’ το καρδιαγγειακό.
Ασθενείς με φυσιολογικά λειτουργούσες προσθετικές βαλβίδες καθώς και  καλώς επιδιορθωμένες βαλβίδες μπορούν να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα με ασφάλεια. Καλό είναι ωστόσο η σεξουαλική δραστηριότητα να ξεκινά 6-8 εβδομάδες μετά το χειρουργείο, ώστε να έχει επουλωθεί πλήρως η στερνοτομή.
Ασθενείς με σοβαρή βαλβιδική νόσο και έντονη συμπτωματολογία (ή ασθενείς με ήπια συμπτωματολογία αλλά σοβαρή αορτική στένωση) θα ήταν συνετό να απέχουν από τις σεξουαλικές δραστηριότητες έως ότου αντιμετωπιστούν βέλτιστα φαρμακευτικά ή και χειρουργικά.
Σε ασθενείς με ακαθόριστα συμπτώματα και βαρύτητα καρδιακής νόσου καθώς και στους ασθενείς με ασυμπτωματική σοβαρή βαλβιδική νόσο, μια δοκιμασία κόπωσης μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση των συμπτωμάτων, στην αιμοδυναμική απάντηση καθώς και στην εμφάνιση των αρρυθμιών

Σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα με αρρυθμίες, βηματοδότη ή και απινιδωτή.
Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος είναι εξαιρετικά σπάνιος κατά τη διάρκεια του sex στο γενικό πληθυσμό.
Ο κίνδυνος κοιλιακών αρρυθμιών σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο , συμπεριλαμβανομένων και των ασθενών με απινιδωτή δεν είναι μεγαλύτερος κατά τη διάρκεια του sex σε σχέση με την ανάλογης έντασης φυσική δραστηριότητα.
Ασθενείς με αρρυθμίες που έχουν αξιολογηθεί από το γιατρό τους ότι μπορούν  με ασφάλεια να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες μπορούν να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα.
Η σεξουαλική δραστηριότητα επιτρέπεται επομένως σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή ή πτερυγισμό εφόσον η καρδιακή συχνότητα είναι καλά ρυθμισμένη.
Η σεξουαλική δραστηριότητα επιτρέπεται επίσης σε ασθενείς με AVNRT ταχυκαρδία, ή κολποκοιλιακή ταχυκαρδία επανεισόδου (atrioventricular reentry tachycardia).
Eπιτρέπεται σε ασθενείς με απινιδωτή εμφυτευμένο για πρωτογενή πρόληψη.
Επιτρέπεται σε ασθενείς με απινιδωτή εμφυτευμένο για δευτερογενή πρόληψη στους οποίους η μέτρια άσκηση δεν προκαλεί κοιλιακή ταχυκαρδία ή μαρμαρυγή και οι οποίοι δε λαμβάνουν συχνές και πολλαπλές εκφορτίσεις (shocks) από τον απινιδωτή τους.
Αντίθετα, η σεξουαλική δραστηριότητα θα πρέπει να αποφεύγεται σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή κακώς ρυθμισμένη όσον αφορά την καρδιακή συχνότητα, σε κακώς ρυθμισμένες ή συμπτωματικές άλλες υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες και σε περιστασιακές ή προκαλούμενες από την άσκηση κοιλιακές ταχυκαρδίες έως ότου αυτές ελεγχθούν αποτελεσματικά.
Η σεξουαλική δραστηριότητα θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται σε ασθενείς με απινιδωτή που έχουν δεχθεί πολλαπλές εκφορτίσεις (shocks) έως ότου η αρρυθμία που τις προκαλεί σταθεροποιηθεί και ελεγχθεί.
Ο ασθενής που φέρει απινιδωτή δε θεωρείται ότι κινδυνεύει απ’ την απινίδωση αν ο απινιδωτής εκφορτίσει κατά τη διάρκεια του sex. Μια δοκιμασία κόπωσης μπορεί να καθησυχάσει τον ασθενή και τον/τη σύντροφό του ότι η σεξουαλική  τους δραστηριότητα είναι απίθανο να προκαλέσει απινιδώσιμη αρρυθμία.

Σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα με συγγενείς καρδιοπάθειες:
Η σεξουαλική δραστηριότητα επιτρέπεται στους περισσότερους ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες που δεν έχουν συμφορητική ή προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια, σοβαρή ή εντόνως συμπτωματική βαλβιδοπάθεια,ή αρρυθμίες όχι καλώς ρυθμισμένες.

Σεξουαλική δραστηριότητα σε άτομα με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια:
Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι η συχνότερη αρρυθμιογόνος αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου στους νέους, συμπεριλαμβανομένων και των αθλητών.
Η συσχέτιση μεταξύ της φυσικής δραστηριότητας και των επεισοδίων αιφνιδίου καρδιακού θανάτου οφειλόμενων σε κοιλιακή ταχυκαρδία και κοιλιακή μαρμαρυγή δημιουργεί συχνά ανασφάλεια μήπως η έντονη σεξουαλική δραστηριότητα αυξάνει τον κίνδυνο στους ασθενείς με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν καταγεγραμμένες περιπτώσεις αιφνιδίου καρδιακού θανάτου κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής ζωής σε ασθενείς με γνωστή υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια.
Επομένως, η σεξουαλική δραστηριότητα επιτρέπεται στους περισσότερους ασθενείς με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια.
Αντίθετα θα πρέπει να αποφεύγεται σε ασθενείς με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια που είναι έντονα συμπτωματικοί έως ότου η κατάστασή τους σταθεροποιηθεί.

Επίδραση φαρμάκων για το καρδιαγγειακό στη σεξουαλική δραστηριότητα.
Πολλές κατηγορίες φαρμάκων του καρδιαγγειακού (κυρίως οι β-αποκλειστές και τα διουρητικά) έχουν ενοχοποιηθεί για στυτική δυσλειτουργία. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες δεν έχουν βρει σαφή συσχέτιση μεταξύ των σύγχρονων καρδιολογικών φαρμάκων και της στυτικής δυσλειτουργίας.
Τα καρδιολογικά φάρμακα που αποδεδειγμένα βελτιώνουν τα συμπτώματα και την επιβίωση των ασθενών με καρδιοπάθειες δεν πρέπει να διακόπτονται εξαιτίας των ανησυχιών για τη δυσμενή τους επίδραση στη σεξουαλική δραστηριότητα.
Αν ένας ασθενής που λαμβάνει φάρμακα για το καρδιαγγειακό του παραπονεθεί για στυτική δυσλειτουργία, η προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί αρχικά στη διερεύνηση του κατά πόσο η στυτική δυσλειτουργία οφείλεται στην αγγειακή ή καρδιαγγειακή νόσο, το άγχος, ή την κατάθλιψη .
Ασθενείς που αναπτύσσουν στυτική δυσλειτουργία εξαιτίας θειαζιδικών διουρητικών μπορούν να δοκιμάσουν διουρητικό της αγκύλης.
Ασθενείς που λαμβάνουν σπειρονολακτόνη μπορεί να αντιμετωπίσουν αντιανδρογονικές επιπλοκές (στυτική δυσλειτουργία, μειωμένη libido και γυναικομαστία). Στους ασθενείς αυτούς είναι δόκιμη η αλλαγή σε επλερενόνη.
Σε ασθενείς που αποδεδειγμένα ανέπτυξαν στυτική δυσλειτουργία οφειλόμενη σε β-αποκλειστή, η αλλαγή σε νεμπιβολόλη (ενός νεότερου β-αποκλειστή με αγγειοδιασταλτικές δράσεις μέσω νιτρικού οξέος) μπορεί να δοκιμαστεί.
Η θεραπεία επίσης με αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-5 (PDE5 inhibitors) μπορεί να αποτελέσει θεραπευτική επιλογή για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας.

Ασφάλεια χορήγησης αναστολέα φωσφοδιεστεράσης-5 (γνωστότερη εμπορική ονομασία: Viagra) για την αντιμετώπιση σεξουαλικής δυσλειτουργίας σε ασθενείς με καρδιοπάθειες.
Η χορήγηση αναστολέων φωσφοδιεστεράσης-5 {Συλδεναφίλη (Viagra ή Revatio), βαρδεναφίλη (Levitra) και τανταλαφίλη (Cialis) } είναι χρήσιμη και μπορεί να χορηγηθούν κατά της στυτικής δυσλειτουργίας σε ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση, σταθερή στεφανιαία νόσο και μη συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια.
Tα φάρμακα αυτά προκαλούν αγγειοδιαστολή και ήπιες μειώσεις της συστολικής (περίπου 10mmHg) και της διαστολική (περίπου 8mmHg) αρτηριακής πίεσης. Οι μειώσεις αυτές μπορεί να είναι μεγαλύτερες σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο και με υψηλότερες αρχικές τιμές αρτηριακής πίεσης.
Η συλδεναφίλη και η βαρδεναφίλη είναι σχετικά βραχείας δράσης με χρόνο ημίσειας ζωής περίπου 4 ωρών. Η τανταλαφίλη είναι μακράς δράσης με χρόνο ημίσειας ζωής 17,5 ωρών.
Η συλδεναφίλη και η τανταλαφίλη έχουν πάρει έγκριση επίσης για τη θεραπεία της πνευμονικής υπέρτασης.
Παρά τις περιστασιακές αναφορές περιστατικών που συνδέουν τη χρήση αυτών των φαρμάκων με οξέα καρδιακά επεισόδια, μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι δεν σχετίζονται με αύξηση του εμφράγματος μυοκαρδίου ή άλλων οξέων στεφανιαίων επεισοδίων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η συγχορήγηση αναστολέα φωσφοδιεστεράσης-5 με α-αναστολείς μπορεί να προκαλέσει συμπτωματική υπόταση. Επομένως όταν και τα 2 φάρμακα συγχορηγούνται, η χαμηλότερη δόση a-blocker θα πρέπει να δίνεται πριν ο ασθενής ξεκινήσει τη χαμηλότερη δόση αναστολέα φωσφοδιεστεράσης-5.
Επειδή οι αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-5 χορηγούνται και σε περιπτώσεις αντιμετώπισης πνευμονικής υπέρτασης δε θα πρέπει να χορηγούνται επιπρόσθετα σε ασθενείς που ήδη λαμβάνουν κάποιον άλλο αναστολέα φωσφοδιεστεράσης για την πνευμονική τους υπέρταση.
H βαρδεναφίλη (Levitra)  (αλλά όχι και το Viagra ή Cialis) θα πρέπει να αποφεύγεται σε ασθενείς με συγγενές μακρό QT ή ιστορικό torsade de pointes καθώς και σε ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα που επιμηκύνουν το QT διάστημα.

Παρόλο που δεν υπάρχουν καταγεγραμμένοι θάνατοι σε ασθενείς με σοβαρή αορτική στένωση ή υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια που να οφείλονται σε αναστολέα φωσφοδιεστεράσης-5, η ασφάλειά τους σε αυτές τις περιπτώσεις είναι άγνωστη και θα πρέπει να δίνεται προσοχή στη χρήση τους.
Θα πρέπει να αποφεύγονται επίσης σε ασθενείς που λαμβάνουν χρονίως νιτρώδη.
Δε θα πρέπει να χορηγούνται επίσης νιτρώδη σε ασθενείς με  οξύ πόνο στο στήθος ή οξύ έμφραγμα που έλαβαν συλδεναφίλη (Viagra ή Revatio) ή βαρδεναφίλη (Levitra) το τελευταίο 24ωρο, καθώς και τανταλαφίλη (Cialis) το τελευταίο 48ωρο διότι η συνεργική τους δράση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή πτώση στην αρτηριακή πίεση.
Οι ασθενείς με πόνο στο στήθος ή οξύ στεφανιαίο επεισόδιο και πρόσφατη λήψη αναστολέων φωσφοδιεστεράσης-5 μπορούν να λάβουν κανονικά όλα τα υπόλοιπα φάρμακα για το καρδιαγγειακό τους .
Σε ασθενείς που λαμβάνουν χρόνια αγωγή με νιτρώδες και επιθυμούν να χρησιμοποιούν αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-5 η αναγκαιότητα της διατήρησης των νιτρωδών θα πρέπει να επαναξιολογείται ειδικά σε αυτούς που υπεβλήθησαν σε πλήρη επαναγγείωση.

Τοπική θεραπεία με οιστρογόνα.
Η τοπική θεραπεία με οιστρογόνα για την αντιμετώπιση δυσπαρεύνιας  (επώδυνης σεξουαλικής επαφής) σε γυναίκες με καρδιαγγειακή νόσο επιτρέπεται. Μελέτες δεν έχουν δείξει αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου με την τοπική χρήση τους.

Φυτικά σκευάσματα για τη στυτική δυσλειτουργία.
Υπάρχουν αναρίθμητα φυτικά σκευάσματα που διαφημίζονται για την αποτελεσματικότητά τους στη στυτική δυσλειτουργία. Κάποια απ’ αυτά τα σκευάσματα μπορεί να περιέχουν ουσίες όπως αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-5 (ή χημικά ανάλογα) καθώς και L-αργινίνη.
Τα φάρμακα αυτά μπορεί να αλληλοεπιδρούν με φάρμακα του καρδιαγγειακού , να έχουν συμπαθητικομιμητικές ιδιότητες, να ανεβάζουν ή να χαμηλώνουν την αρτηριακή πίεση, ή να έχουν δυσμενείς επιδράσεις σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο.
Συστήνεται επομένως η προσοχή σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο στη χρήση φυτικών σκευασμάτων με άγνωστα συστατικά για τη θεραπεία στυτικής δυσλειτουργίας.

Επίδραση ψυχολογικών προβλημάτων στη σεξουαλική δραστηριότητα ατόμων με καρδιαγγειακή νόσο.
Το άγχος και η κατάθλιψη σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα θα πρέπει να εκτιμούνται σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο και σεξουαλική δυσλειτουργία.
Η κατάθλιψη μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας που προκαλεί στυτική δυσλειτουργία στον άνδρα και σεξουαλικά προβλήματα στη γυναίκα, όπως μειωμένη libido, δυσκολία στη διέγερση και τον οργασμό καθώς και δυσπαρεύνια (επώδυνη σεξουαλική επαφή).

Συμπερασματικά:
– Η σεξουαλική δραστηριότητα είναι θέμα μεγάλης σημασίας για την ποιότητα ζωής ανδρών και γυναικών με καρδιαγγειακή νόσο καθώς και των συντρόφων τους.

– Οι ασθενείς με καρδιοπάθειες θα πρέπει να συμβουλεύονται τον καρδιολόγο τους πριν την επανέναρξη σεξουαλικών δραστηριοτήτων.

– Σε γενικές γραμμές το sex είναι ασφαλές σε ασθενείς με σταθερή καρδιαγγειακή νόσο.

– Οξέα καρδιαγγειακά επεισόδια (πόνος στο στήθος καρδιακής αιτιολογίας ή ακόμη και έμφραγμα μυοκαρδίου) σπάνια συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας γιατί αυτή είναι συνήθως για μικρό διάστημα. Ωστόσο, ασθενείς με ασταθή καρδιαγγειακή νόσο θα πρέπει να απέχουν απ’ τη σεξουαλική δραστηριότητα έως ότου ελεγχθούν από τον καρδιολόγο τους και σταθεροποιηθούν.

– Αν κάποια ασθενής με γνωστή καρδιοπάθεια σκοπεύει να να μείνει έγκυος και πρόκειται να γεννήσει θα πρέπει επίσης να συμβουλεύεται πρώτα το γιατρό της.

– Αν κάποιος αντιμετωπίζει σεξουαλική δυσλειτουργία θα πρέπει να συμβουλευθεί το γιατρό του για να διαπιστωθεί αν είναι αποτέλεσμα καρδιαγγειακής νόσου, άγχους, κατάθλιψης, φαρμάκων ή άλλης αιτίας.

– Δε θα πρέπει να διακόπτονται φάρμακα για το καρδιαγγειακό εξαιτίας του φόβου ότι πιθανόν να επηρεάσουν τη σεξουαλική λειτουργία. Τα φάρμακα για την καρδιαγγειακή νόσο σπάνια είναι η πραγματική αιτία σεξουαλικής δυσλειτουργίας. Σε κάθε περίπτωση η υγεία της καρδιάς προέχει!

– Τα φάρμακα για τη στυτική δυσλειτουργία (πχ Viagra) είναι σε γενικές γραμμές ασφαλή και αποτελεσματικά σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, αν και δε θα πρέπει να χορηγούνται σε ασθενείς που κάνουν χρόνια χρήση νιτρωδών. Τα νιτρώδη δεν πρέπει επίσης να χορηγούνται σε επείγουσα βάση εφόσον έχει γίνει χρήση φαρμάκου για στυτική δυσλειτουργία τις τελευταίες 24-48 ώρες (ανάλογα με το σκεύασμα). Ο ασθενής οφείλει να ενημερώνει τον ιατρό των επειγόντων περιστατικών γι’ αυτό το ενδεχόμενο.

– Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με καρδιαγγειακή νόσο είναι γενικά ασφαλής η χρήση οιστρογόνων τοπικά για την αντιμετώπιση επώδυνων σεξουαλικών επαφών.

– Το άγχος και η κατάθλιψη μπορούν συχνά να επιδράσουν αρνητικά στη σεξουαλική δραστηριότητα ατόμων με καρδιαγγειακή νόσο. Η ψυχιατρική υποστήριξη είναι μεγάλης σημασίας, αν και δυστυχώς σπάνια αναζητείται και δίνεται.

Διαβάστε επίσης:

 Στυτική δυσλειτουργία και καρδιαγγειακές επιπλοκές

Reference: Circulation 2012;125:1058-1072: Sexual activity and cardiovascular Disease

Έχετε μήπως υποστεί κάποιο πρόσφατο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, κάποια επέμβαση καρδιάς ή σας διέγνωσαν στηθάγχη ;

To παρακάτω άρθρο θα σας βοηθήσει να ανακτήσετε την υγεία σας μετά τη βραχεία νοσηλεία σας στο νοσοκομείο και να ζήσετε μια ζωή όσο πιο υγιή και παραγωγική γίνεται. Ναι, είναι δυνατόν, αν και όχι πάντα εύκολο, να ζήσετε μια ζωή με χρόνια καρδιακή νόσο στο μέγιστο της!

Μετά το 1952 τα ποσοστά θανάτου από έμφραγμα του μυοκαρδίου έχουν μειωθεί κατά 75%. Ωστόσο πολλά χρειάζονται ακόμα να γίνουν και η ευαισθητοποίηση όλων είναι απαραίτητη.

Το παρόν άρθρο συνοψίζει τις απαντήσεις στα καθημερινά αγωνιώδη ερωτήματα που δεχόμαστε από τους καρδιοπαθείς και το συγγενικό τους περιβάλλον κυρίως όσον αφορά το πρώιμο στάδιο της αποκατάστασης μετά την έξοδο τους από το νοσοκομείο και τη διάγνωση ενός οξέος καρδιακού επεισοδίου ή μετά από ένα χειρουργείο καρδιάς.

Η καρδιακή νόσος ενός ατόμου επηρεάζει το στενό οικογενειακό του κύκλο με διαφορετικό τρόπο και τα άρθρο αυτό μπορεί να βοηθήσει εσάς και τα αγαπημένα σας πρόσωπα να κατανοήσετε αυτό που βιώνετε.

Η επιστροφή στο σπίτι!

Εάν έχετε νοσηλευθεί σε νοσοκομείο, η επιστροφή στο σπίτι είναι το πρώτο μεγάλο βήμα. Οι γιατροί σας ενημέρωσαν ότι μπορείτε να επιστρέψετε σπίτι μετά από ένα σοβαρό καρδιακό επεισόδιο, αλλά από την άλλη είστε ανήσυχοι και προβληματισμένοι. Το πιθανότερο είναι επίσης ότι έχετε πολλές ερωτήσεις και απορίες.

Μερικά τυπικά ερωτήματα θα μπορούσαν να είναι:

– Τι εργασίες μπορώ πλέον να κάνω και τι να αποφεύγω; Είναι ασφαλές να ανεβαίνω σκάλες, να οδηγήσω ή να έχω σεξουαλικές επαφές με το σύντροφό μου;

– Ο γιατρός μου είπε ότι θα πρέπει να αλλάξω τη δίαιτά μου αλλά δεν ξέρω τι πρέπει να κάνω και ποιος να με βοηθήσει.

– Ανησυχώ για την επιστροφή μου στην εργασία μου. Είμαι αρκετά δυνατός να επανέλθω και πότε;

– Mου είπαν ότι πρέπει από δω και εμπρός να ασκούμαι αλλά μήπως αυτό πυροδοτούσε ένα νέο καρδιακό επεισόδιο;

– Ποια συμπτώματα θα πρέπει να με ανησυχήσουν;

Το πλάνο της επιτυχίας:

Μια επιτυχημένη πορεία πάντα ξεκινάει με ένα αρχικό πλάνο. Αυτό ακριβώς είναι που χρειάζεστε. Ένα πλάνο που θα σας βοηθήσει να επιστρέψετε με επιτυχία στο σπίτι. Έχετε ανησυχίες ή ερωτήσεις για την επιστροφή σας στο σπίτι; Καταγράψτε τις και συζητήστε τις με το γιατρό σας για να πάρετε απαντήσεις.

Η επανάκαμψη είναι κάτι παραπάνω από σωματική.

Όταν βιώσετε ένα κρίσιμο καρδιολογικό πρόβλημα θα πρέπει να επανακάμψετε τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Μπορεί να βιώσετε ένα τεράστιο εύρος συναισθημάτων όταν επιστρέφετε στο σπίτι από τη νοσηλεία σας στο νοσοκομείο. Πολλά από αυτά είναι φυσιολογικά και αναμενόμενα και αποτελούν μέρος της θεραπευτικής διεργασίας.

Είναι σχεδόν απίθανο να αντιμετωπίσατε ένα σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα και να μην αισθανθήκατε ότι «η γη έφυγε κάτω από τα πόδια σας»! Η διαδικασία επανένταξης θα διακόψει, για κάποιο διάστημα τουλάχιστον, τη φυσιολογική ζωή σας και πιθανότατα του στενού συγγενικού σας περιβάλλοντος.

Τα αισθήματα που πιθανόν να νιώσετε μετά την επιστροφή σας από το νοσοκομείο είναι:

Θλίψη: Στα πρώιμα στάδια ίσως αισθανθείτε ότι δεν έχετε ενεργητικότητα και κίνητρο. Ότι η ζωή σας άλλαξε δραματικά για πάντα!

Φόβος: Αυτό είναι ίσως το πιο συχνό συναίσθημα αλλά και το πιο κατανοητό. Μπορεί να διερωτάστε αν : «θα πεθάνω;», «αν θα πάθω κι άλλο έμφραγμα σύντομα», «αν θα τα καταφέρω να επιστρέψω στη δουλειά μου». Αυτοί οι φόβοι επιδεινώνονται συχνά από σωματικά συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος και κόπωση. Όσο ο χρόνος περνάει, οι φόβοι σας και τα άγχη θα εξομαλύνονται και η ζωή σας θα επιστρέφει στους κανονικούς της ρυθμούς!

Θυμός: Είναι ένα συχνό συναίσθημα και μπορεί να περιλαμβάνει σκέψεις όπως : “γιατί να συμβεί αυτό σε μένα” , “γιατί να μου συμβεί σ’ αυτή την περίοδο της ζωής μου».  Οι σκέψεις αυτές μπορεί να σας κάνουν ευερέθιστο και να χάνετε την υπομονή σας εύκολα, ειδικά με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Σκεφτείτε όμως ότι ίσως και αυτά βιώνουν τα ίδια συναισθήματα με σας. Το να είστε θυμωμένοι είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα. Προσπαθήστε όμως να το καταπολεμήσετε με τεχνικές διαχείρισης του άγχους, βαθιές ανάσες αλλά και φάρμακα αν χρειαστεί κατόπιν συνεννόησης με τον γιατρό σας.

Μπορεί να αισθάνεστε επίσης και άλλα συναισθήματα όπως σοκ, δυσπιστία, σύγχυση, άγχος, πανικό, ενοχή, μειωμένο αυτοσεβασμό, μοναχικότητα, απαισιοδοξία, ταραχή, απόσυρση και πικρία. Η λίστα είναι τεράστια αλλά πιθανότατα δε θα αισθανθείτε όλα αυτά τα αισθήματα. Είναι όλα συνηθισμένα αισθήματα λύπης. Η λύπη είναι μια συναισθηματική αντίδραση στην απώλεια. Απώλεια του προηγούμενου τρόπου ζωής και κάποιων άσχημων προηγούμενων συνηθειών σας.

Όσο όμως παρέρχεται αυτή η περίοδος λύπης, θα βιώνετε και άλλα συναισθήματα, θετικά αυτή τη φορά, όπως ελπίδα, αποδοχή, αίσθημα ίασης και νέων ευκαιριών που ανοίγονται μπροστά σας. Μπορεί να διαπιστώσετε ότι ένας καθημερινός περίπατος μπορεί να είναι αναζωογονητικός και να καταπολεμά το άγχος σας.

Κατάθλιψη

Μερικές φορές τα αισθήματα που νιώθετε μπορεί να είναι πολύ έντονα για να τα καταπολεμήσετε μόνοι σας. Υπάρχει ο κίνδυνος να πάσχετε από κατάθλιψη. Η κατάθλιψη δεν είναι ένα συναίσθημα που μπορείτε απλά να απαλλαγείτε. Η θλιψη είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε μια σημαντική αλλαγή στη ζωή σας. Γίνεται όμως πρόβλημα όταν περιορίζει και επηρεάζει σοβαρά τη ζωή σας.

Τα σημεία κινδύνου μιας πιθανής κατάθλιψης είναι:

– Το αίσθημα λύπης, άγχους, ευερεθιστότητας, νευρικότητας, ενοχής, αναξιότητας καθώς και η έλλειψη ελπίδας.

– Οι αλλαγές του ύπνου (αυπνία, ή ύπνος μεγαλύτερης διάρκειας του φυσιολογικού)

– Οι αλλαγές στην όρεξη (απώλεια ή λήψη βάρους χωρίς προσπάθεια)

– Η έλλειψη ενδιαφέροντας για δραστηριότητες που στο παρελθόν λατρεύατε.

– Η συνεχής κινητικότητα ή η βραδυκινησία.

– Εμμένοντες πονοκέφαλοι, διαταραχές πέψης ή χρόνιοι πόνοι.

– Δυσκολία στη συγκέντρωση, στη μνήμη και στη λήψη αποφάσεων.

– Κόπωση ή έλλειψη ενεργητικότητας.

– Σκέψεις αυτοκτονίας. Αν υπάρχουν τέτοιες θα πρέπει να ζητήσετε επειγόντως ιατρική βοήθεια!

Τι μπορείτε να κάνετε;

– Μοιραστείτε τα συναισθήματά σας με τους γύρω σας. Την οικογένειά σας και κάποιον στενό φίλο που μπορεί να σας ακούσει.

– Φροντίστε τη φυσική σας υγεία. Τρώτε υγιεινά ακολουθώντας τη μεσογειακή δίαιτα. Προσπαθείτε να περπατάτε τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.

– Φροντίστε να κάνετε κάτι που σας χαλαρώνει. Έναν περίπατο, το διάβασμα ενός βιβλίου, ή η ακρόαση χαλαρωτικής μουσικής.

Εάν έχετε 2 ή περισσότερα από τα παραπάνω συμπτώματα για πάνω από 2 εβδομάδες θα πρέπει να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας. Η κατάθλιψη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται και μάλιστα όσο το συντομότερο τόσο το καλύτερο! Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει τη συνομιλία με έναν εκπαιδευμένο ψυχολόγο/ψυχίατρο, ή και τη λήψη αντικαταθλιπτικών .

Η επιστροφή στις δραστηριότητες.

Με τον καιρό θα μπορέσετε να επιστρέψετε στις περισσότερες εργασίες που κάνατε πριν το οξύ καρδιολογικό πρόβλημα ή το χειρουργείο καρδιάς. Το παρακάτω χρονοδιάγραμμα θα σας δώσει αδρές οδηγίες για αυτά που μπορούν να κάνουν με ασφάλεια οι περισσότεροι. Ο κάθε άνθρωπος είναι βέβαια διαφορετικός, επομένως μιλήστε με το γιατρό σας για αυτά που μπορείτε και δεν μπορείτε να κάνετε στο κάθε στάδιο της αποκατάστασής σας.

1η έως 3η εβδομάδα στο σπίτι:

Μπορείτε να :

– Κάνετε ελαφρές δουλειές μέσα στο σπίτι

– Να ασχολείστε με δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε καθιστοί (πχ διάβασμα)

– Να περπατάτε μέσα στο σπίτι σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας.

– Να χρησιμοποιήσετε αυτοκίνητο ως συνεπιβάτης όμως, για μικρά ταξίδια διάρκειας μισής ώρας.

– Να σηκώνετε βάρη έως 2kgr.

– Να ανεβαίνετε λίγα σκαλοπάτια, το πολύ ενός ορόφου αργά.

– Nα κάνε λίγες κοινωνικές επισκέψεις.

 3η ως 6η εβδομάδα:

– Nα συνεχίσετε να περπατάτε.

– Να ανεβαίνετε σκαλοπάτια έως 2 ορόφων.

– Να έχετε σεξουαλικές επαφές εφόσον μπορείτε να ανεβείτε σκαλοπάτια 2 ορόφων, αλλά να τις αποφεύγετε αν έχετε φάει βαριά, ή έχετε καταναλώσει αλκοόλ τις τελευταίες 2ώρες, ή αισθάνεσθε κουρασμένοι.

– Να κάνετε περισσότερες κοινωνικές επισκέψεις.

– Να σηκώνετε έως 4,5Kgr βάρους.

– Να χρησιμοποιήσετε αυτοκίνητο ως συνεπιβάτης για ταξίδια έως μιας ώρας, αλλά και να οδηγήσετε αν έχετε την έγκριση του γιατρού σας.

– Να χορεύετε αργά και να κάνετε ποδήλατο με μέτρια ταχύτητα.

– Να ασχοληθείτε με τον κήπο σας και να κάνετε δουλειές στο σπίτι (ελαφρές)

Μετά τις 6εβδομάδες:

– Mπορείτε να επαναφέρετε τις δραστηριότητές σας στα φυσιολογικά σας επίπεδα, όπως βαδίζοντας γρήγορα, κολυμπώντας, κάνοντας ποδήλατο. Κάντε τα με το ρυθμό που μπορείτε και κάνοντας ενδιάμεσα διαλείμματα.

– Να σηκώσετε βάρος έως 9kgr.

– Nα επιστρέψετε στην εργασία σας με τη συγκατάθεση του γιατρού σας.

Κάποια πράγματα για τα οποία πρέπει να είστε προσεκτικοί:

– το πολύ ζεστό ή πολύ κρύο νερό.

– να μη σηκώνετε βαριά αντικείμενα.

– να αποφεύγετε να σπρώχνετε ή να τραβάτε, κάτι που μπορεί να σας αναγκάσει να κρατάτε την αναπνοή σας.

– να αποφεύγετε να εργάζεστε για πολύ ώρα με τα χέρια σας σηκωμένα πάνω απ’ το κεφάλι σας.

– να αποφεύγετε παρατεταμένες εργασίες όπως σκάψιμο, φτυάρισμα, σκούπισμα κλπ.

– να αποφεύγετε δραστηριότητες μετά τα γεύματα.

Οδήγηση

Μιλήστε με το γιατρό σας για το πότε είναι ασφαλές να ξεκινήσετε να οδηγείτε και πάλι. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν υποστεί ένα οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου θα πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον 4-6 εβδομάδες μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Θα πρέπει να σκέφτεστε την ασφάλειά σας καθώς και την ασφάλεια των υπολοίπων. Οι χρόνοι αντίδρασης σας μπορεί να είναι πιο αργοί απ’ το φυσιολογικό εξαιτίας της αδυναμίας, της κούρασης αλλά και της φαρμακευτικής σας αγωγής. Μην υπερεκτιμάτε τις δυνάμεις σας!

Οι επαγγελματίες οδηγοί συνήθως δεν επιτρέπεται να οδηγήσουν επαγγελματικά για τουλάχιστον 3μήνες. Ο χρόνος αναμονής βέβαια ποικίλει.

Εάν δεν είστε βέβαιος αν είστε σε θέση να οδηγήσετε, οι παρακάτω ερωτήσεις στον εαυτό σας μπορεί να σας βοηθήσουν να το διαπιστώσετε. Συζητήστε τις απαντήσεις σας με το γιατρό σας.

Ερωτήσεις:

– Έχετε αντιληφθεί αλλαγές στις οδηγικές σας ικανότητες;

– Έχετε χάσει την εμπιστοσύνη σας στην οδήγηση; Για παράδειγμα, οδηγείτε λιγότερο ή μόνο με καλό καιρό;

– Έχετε χαθεί τελευταία οδηγώντας;

– Έχετε ποτέ ξεχάσει που πηγαίνατε;

– Πιστεύετε ότι στην παρούσα φάση είστε ανασφαλής οδηγός;

– Είχατε στο τελευταίο διάστημα ατυχήματα με το αυτοκίνητο;

– Είχατε το τελευταίο διάστημα λάβει κλήσεις από την τροχαία για οδηγικές παραβάσεις;

– Έχετε λάβει επικρίσεις για τις οδηγικές σας ικανότητες από συνεπιβάτες σας ή άρνηση να οδηγήσετε εσείς έχοντας τους συνεπιβάτες;

Σεξουαλική δραστηριότητα

Είναι λογικό να αισθάνεστε ανήσυχοι και αβέβαιοι για την επαναφορά στις σεξουαλικές επαφές μετά από ένα έμφραγμα μυοκαρδίου, ένα χειρουργείο καρδιάς ή μετά από ένα σοβαρό καρδιακό επεισόδιο. Εάν φοβάστε ότι μια σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο καρδιακό επεισόδιο θα πρέπει να ξέρετε ότι αυτό είναι αρκετά σπάνιο. Η σεξουαλική δραστηριότητα δεν είναι τόσο απαιτητική για την καρδιά σας όσο ίσως νομίζετε. Στην πραγματικότητα, εάν μπορείτε με ευκολία να ανεβείτε σκαλοπάτια 2 ορόφων ή να περπατήσετε γρήγορα, η καρδιά σας μπορεί να αντιμετωπίσει τις αυξημένες ανάγκες μιας σεξουαλικής δραστηριότητας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι συνήθως επανέρχονται στις σεξουαλικές επαφές μέσα σε 2-3 εβδομάδες από την έξοδό τους απ΄ το νοσοκομείο. Κάποια φάρμακα ενδεχομένως όμως να περιορίζουν τη σεξουαλική σας ικανότητα. Ορισμένοι άνδρες μπορεί να διαπιστώσουν ότι κάποια φάρμακα μπορεί να κάνουν πιο δύσκολη την απόκτηση ή διατήρηση της στύσης τους. Μιλήστε με τον καρδιολόγο σας για τα ερωτήματα και τις ανησυχίες που σας απασχολούν.

Μην αισθάνεστε ότι πρέπει να έχετε οπωσδήποτε το συντομότερο σεξουαλική επαφή για να δείξετε την αγάπη σας στο σύντροφό σας. Μια αγκαλιά, ένα χάδι, ένα άγγιγμα μπορεί επίσης να δείξει την αγάπη και την αφοσίωσή σας.

Βεβαιώστε από πριν την κατάλληλη στιγμή της σεξουαλικής επαφής. Διαλέξτε ώρες που είστε και οι 2 ξεκούραστοι και δε θα σας διακόπτουν. Αφιερώστε επίσης αρκετό χρόνο. Με αυτό τον τρόπο, αν έχετε βραδεία σεξουαλική αντίδραση, μπορείτε να δώσετε τον απαραίτητο χρόνο στον εαυτό σας.

Αποφύγετε φυτικά σκευάσματα που υπόσχονται επαναφορά της σεξουαλικής σας δραστηριότητας και ενδιαφέροντος. Πολλά απ’ αυτά τα φυτικά σκευάσματα αλληλοεπιδρούν με τα φαρμακευτικά σκευάσματα για το καρδιολογικό σας πρόβλημα.

Αεροπορικά ταξίδια

Τα αεροπορικά ταξίδια μπορεί να είναι στρεσογόνα εάν ανακάμπτετε από κάποιο χειρουργείο καρδιάς ή κάποιο οξύ καρδιακό επεισόδιο, είτε επειδή διασχίζετε απλά ένα αεροδρόμιο γεμάτο επιβάτες κουβαλώντας τις βαλίτσες σας είτε επειδή έρχεστε σε επαφή με τα χαμηλά επίπεδα υγρασίας κατά την πτήση. Λάβετε πάντοτε την έγκριση του γιατρού σας πριν από το αεροπορικό ταξίδι. Οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες δεν παρέχουν ιατρική κάλυψη για ταξίδια εκτός χώρας νωρίτερα απ’ τις 90ημέρες μετά από ένα καρδιακό επεισόδιο ή αλλαγή στην ιατρική σας θεραπεία. Η κάθε αεροπορική εταιρεία έχει επίσης τη δική της πολιτική όσον αφορά τους επιβαίνοντες που υπέστησαν ένα οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου.

Η επιστροφή στην εργασία.

Εάν εργαζόσασταν πριν το έμφραγμα ή το οξύ καρδιακό επεισόδιο, μπορείτε συνήθως να επιστρέψετε στην εργασία σας μέσα σε 8-16 εβδομάδες. Το πόσο σύντομα μπορείτε να επιστρέψετε εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως τα συμπτώματά σας, το πώς αισθάνεσθε καθώς και το πόσο σωματικά απαιτητική ή στρεσογόνος είναι η εργασία σας. Θα ήταν καλή ιδέα να επιστρέψετε με μειωμένο ωράριο αρχικά και στη συνέχεια να επανέλθετε στο πλήρες ωράριο.

Εάν είστε κοντά στην περίοδο συνταξιοδότησης, ενδεχομένως να μη θέλετε να επιστρέψετε στην εργασία σας. Μπορεί να προτιμάτε να περνάτε το χρόνο σας με την οικογένειά σας, να αφιερώσετε χρόνο για τα χόμπι σας και τις δραστηριότητες που αγαπάτε. Μπορεί να δικαιούσθε πρόωρη σύνταξη ή και αναπηρική σύνταξη.

Μπορεί να αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να επιστρέψετε στην προηγούμενη εργασία σας ή μπορεί να θεωρείτε ότι σας δίνεται η ευκαιρία να δοκιμάσετε κάτι νέο. Η οικογένειά σας και οι φίλοι σας μπορούν να σας στηρίξουν στη νέα σας  επιλογή εργασίας.

Φάρμακα

Ανάλογα με το προσωπικό πρόβλημα του καθενός, ο καρδιολόγος σας θα σας συνταγογραφήσει κάποια φάρμακα. Είναι σημαντικό να σας εξηγήσει

– Ποια φάρμακα θα λαμβάνετε.

– Για ποιο λόγο πρέπει να τα λαμβάνετε

– Με ποιο τρόπο θα πρέπει να τα λαμβάνετε (πχ μετά από τη λήψη τροφής;)

– Πότε και για πόσο διάστημα θα πρέπει να τα λαμβάνετε.

Παρενέργειες φαρμάκων

Οι περισσότερες παρενέργειες των φαρμάκων δεν είναι σοβαρές. Ωστόσο, μερικές παρενέργειες θα πρέπει να αναφέρονται στο γιατρό σας. Ρωτήστε από την αρχή το γιατρό σας ποιες παρενέργειες θα πρέπει ενδεχομένως να αναμένετε και θα πρέπει να αναφέρετε άμεσα. Ο γιατρός σας θα κάνει τότε τις απαραίτητες τροποποιήσεις ώστε να εξαλειφθούν οι παρενέργειες.

Ορισμένες παρενέργειες επίσης οφείλονται στην αλληλεπίδραση με άλλα φάρμακα που λαμβάνετε, ακόμα και με μη συνταγογραφούμενα ή και με φυτικά σκευάσματα. Ενημερώστε το γιατρό σας για οποιοδήποτε φυτικό σκεύασμα ή ακόμα και βιταμινούχο συμπλήρωμα σκοπεύετε να λάβετε.

Σημαντικό! Ποτέ μη σταματήσετε τα καρδιολογικά σας φάρμακα ή αλλάξετε τον τρόπο λήψης τους χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτείτε τον καρδιολόγο σας! Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απότομη διακοπή της φαρμακευτικής σας αγωγής μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Τι ισχύει για τις εναλλακτικές θεραπείες;

Αν και οι φυσικές θεραπείες μπορεί να φαίνονται ασφαλείς, αυτό δε συμβαίνει πάντα! Οι εναλλακτικές θεραπείες δεν είναι η καλύτερη προσέγγιση αποτελεσματικής αντιμετώπισης καρδιαγγειακών παθήσεων.

Παρατηρείται συχνά το φαινόμενο αύξησης της χρήσης εναλλακτικών θεραπειών, όπως συμπληρωμάτων διατροφής και φυτικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους αλλά ούτε και επαρκής έλεγχος της διαδικασίας παραγωγής εναλλακτικών φυτικών σκευασμάτων. Πολλοί επίσης έχουν άγνοια των κινδύνων και παρενεργειών τέτοιων συμπληρωματικών θεραπειών.

Κάποια σημαντικά πράγματα που πρέπει να θυμάστε για τη λήψη των φαρμάκων που σας έχει συστήσει ο καρδιολόγος σας.

Εάν έχετε πρόβλημα στο να θυμάστε πότε πρέπει να λάβετε τα φάρμακά σας, δοκιμάστε τα παρακάτω:

– Να λαμβάνετε τα φάρμακά σας τις ίδιες ώρες κάθε μέρα. Οργανώστε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα.

– Χρησιμοποιείστε ένα έντυπο διάγραμμα με τα φάρμακα που λαμβάνετε καθημερινά.

– Βάλτε ένα ξεχωριστό ξυπνητήρι που θα σας υπενθυμίζει πότε είναι η ώρα που πρέπει να λάβετε το φάρμακό σας.

– Συζητήστε με το γιατρό σας το ενδεχόμενο αλλαγής του αριθμού των φαρμάκων σας, χρησιμοποιώντας συνδυασμούς διαφορετικών φαρμάκων σε ένα πολυχάπι που θα βελτιώσει τη συμμόρφωσή σας.

Η επικοινωνία με τον καρδιολόγο σας.

Εσείς και ο καρδιολόγος σας  είστε συνεργάτες. Εργάζεστε μαζί για τον ίδιο στόχο: την αποκατάσταση της υγείας σας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο! Όπως όμως σε κάθε συνεργασία για να είναι επιτυχής, θα πρέπει ασθενής και γιατρός να μοιράζονται τις πληροφορίες και τις αποφάσεις. Κάτι τέτοιο βασίζεται μόνο στη σωστή επικοινωνία.

Πως μπορείτε να κάνετε αυτή τη συνεργασία πιο εποικοδομητική όταν και οι δύο είστε πιεσμένοι από το χρόνο;

– Πριν φύγετε απ’ το σπίτι για να επισκεφθείτε το γιατρό σας καταγράψτε κάθε ερώτηση που θα θέλατε να του κάνετε και φέρτε τη λίστα μαζί σας.

– Εάν έχετε συμπτώματα, φτιάξετε και φέρτε μαζί σας και τη λίστα αυτή.

– Εάν δεν καταλαβαίνετε κάτι που σας λέει ο γιατρό σας ζητήστε του να σας το εξηγήσει πάλι!

– Μη κρύβετε πληροφορίες απ’ το γιατρό σας. Είναι σα να κρύβετε κομμάτια από ένα παζλ. Όσο περισσότερες πληροφορίες μοιράζεστε, τόσο καλύτερα θα μπορέσει ο γιατρός σας να σας βοηθήσει, αλλάζοντας για παράδειγμα κάποιο φάρμακο που σας δημιουργεί παρενέργειες. Μη διστάζετε να του εκμυστηρευθείτε συμπτώματα που σας κάνουν να νιώθετε ντροπή, όπως αίσθημα ανικανότητας, κενού ή έλλειψης ελπίδας.

– Καλό θα ήταν να επισκέπτεσθε το γιατρό σας με κάποιον δικό σας άνθρωπο, ώστε να σας υπενθυμίζει ερωτήσεις που ξεχάσατε να ρωτήσετε αλλά και να σας βοηθήσει να θυμηθείτε πράγματα που σας συμβούλευσε ο γιατρός σας.

Φυσική δραστηριότητα

Η φυσική άσκηση για τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, της καρδιακής νόσου, του εγκεφαλικού,  και του διαβήτη. Η τακτική φυσική δραστηριότητα μπορεί επίσης να βοηθήσει στον έλεγχο του βάρους και την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Τα σημεία «κλειδιά» για τη βελτίωση της υγείας είναι η σταδιακή αύξηση:

– Της συχνότητας της δραστηριότητας (πόσες φορές την εβδομάδα)

– Της διάρκειας της άσκησης.

– Της προσπάθειας για άσκηση.

«Ακούστε» όμως το σώμα σας. Μην το πιέζετε σε βαθμό πόνου ή εξάντλησης.

– Ασχοληθείτε με διάφορες δραστηριότητες ώστε να μειώσετε το ενδεχόμενο της πλήξης  και τον κίνδυνο ατυχημάτων.

– Αφιερώστε κάποια λεπτά πριν την άσκηση για «ζέσταμα», ώστε να αυξηθεί η καρδιακή συχνότητα ομαλά και να προετοιμαστείτε έτσι για την κυρίως δραστηριότητα.

– Αποφεύγετε την άσκηση στο πολύ κρύο ή την υπερβολική ζέστη.

– Φορέστε κατάλληλα ρούχα και έχετε κοντά σας νερό για την αναπλήρωση υγρών.

– Ζητήστε τη βοήθεια φίλων, συγγενών ή γειτόνων αν πρέπει να κάνετε κάποια επείγουσα βαριά δουλειά, ειδικά με άσχημες καιρικές συνθήκες.

– Σταματήστε τη δραστηριότητά σας αμέσως αν αντιληφθείτε ξαφνική δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ζάλη, ναυτία, σοβαρή κεφαλαλγία και αναζητήστε επειγόντως ιατρική βοήθεια!

 Διαβάστε επίσης:

Διακοπή καπνίσματος

Έμφραγμα μυοκαρδίου

Μεσογειακή δίαιτα

Υγιεινή διατροφή

Η διάρκεια το ύπνου συμβάλλει στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου

Καρδιακή προσβολή. Αναγνωρίστε τα συμπτώματα!

Τα ευεργετικά οφέλη της φυσικής άσκησης

Τί είναι η αγγειοπλαστική των στεφανιαίων αρτηριών

Τι είναι η καρδιακή ανακοπή;
Η καρδιακή ανακοπή είναι η αιφνίδια απώλεια της καρδιακής λειτουργίας σε ένα άτομο το οποίο μπορεί να έχει διαγνωσμένη καρδιακή νόσο ή όχι. Ο χρόνος και τρόπος θανάτου είναι απροσδόκητος. Συμβαίνει ακαριαία ή αμέσως μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζονται ετησίως τουλάχιστον 360.000 περιστατικά εξωνοσοκομειακών καρδιακών ανακοπών, ενώ στην Ευρώπη περίπου 700.000 καρδιακές ανακοπές ανά έτος.

Γενικώς θεωρείται ότι η ετήσια επίπτωση του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική είναι 1 περιστατικό ανά 1000 άτομα το έτος.
Η επίπτωση του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου αυξάνει με την ηλικία. Στα άτομα <30 ετών είναι 100φορές μικρότερος (1 θάνατος ανά 100.000 άτομα ανά έτος) απ’ ότι σε άτομα >35 ετών (1 θάνατος ανά 1000 άτομα ανά έτος)

Ο κίνδυνος αιφινίδιου καρδιακού θανάτου είναι επίσης 4-7 φορές υψηλότερος στους άνδρες απ’ ότι στις γυναίκες πριν από την εμμηνόπαυση εξαιτίας της προστατευτικής δράσης των οιστρογόνων σ’ αυτές.

Είναι ο όρος «καρδιακή προσβολή» ταυτόσημος της καρδιακής ανακοπής;
Όχι! Ο όρος καρδιακή προσβολή συχνά χρησιμοποιείται λανθασμένα για να περιγράψει μια καρδιακή ανακοπή. Παρ’ όλο που μια καρδιακή προσβολή μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανακοπή και αιφνίδιο θάνατο, οι όροι δεν είναι ταυτόσημοι.  Η καρδιακή προσβολή προκαλείται από κάποια απόφραξη που σταματά τη ροή αίματος στην καρδιά.
Η καρδιακή προσβολή (ή αλλιώς έμφραγμα του μυοκαρδίου) αναφέρεται στο θάνατο μυοκαρδιακού ιστού εξαιτίας της απώλειας αιμάτωσης η οποία δεν οδηγεί κατ’ ανάγκην στο θάνατο του θύματος.
Η καρδιακή ανακοπή προκαλείται όταν το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς δυσλειτουργεί. Στην καρδιακή ανακοπή ο θάνατος επέρχεται όταν η καρδιά ξαφνικά σταματά να λειτουργεί σωστά. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ανώμαλο ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό (αρρυθμία).
Ποιες αρρυθμίες παρατηρούνται στην καρδιακή ανακοπή;
H συνηθέστερη αρρυθμία που παρατηρείται στο 80-90% των εξωνοσοκομειακών αιφνίδιων καρδιακών ανακοπών είναι η κοιλιακή μαρμαρυγή.

Άλλες αρρυθμίες είναι :

– η άσφυγμη κοιλιακή ταχυκαρδία,

– η άσφυγμη ηλεκτρική δραστηριότητα (ηλεκτρομηχανικός διαχωρισμός)

– η ασυστολία.

Ο θάνατος επέρχεται μέσα σε λεπτά από τη στιγμή που η καρδιά σταματήσει.

Ποιοι κινδυνεύουν να υποστούν καρδιακή ανακοπή;
Τα συνήθη αίτια καρδιακής ανακοπής είναι:
– Ουλή από προηγούμενο έμφραγμα ή άλλη αιτία. Μια καρδιά με ουλή ή διάταση από οποιαδήποτε αιτία είναι πιθανό να εμφανίσει επικίνδυνες για τη ζωή αρρυθμίες. Οι πρώτοι έξι μήνες μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου είναι μια ιδιαίτερα επικίνδυνη περίοδος για καρδιακή ανακοπή σε ασθενείς με αθηροσκληρωτική νόσο.
– Μυοκαρδιοπάθειες οποιασδήποτε αιτιολογίας μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης αιφνίδιας καρδιακής ανακοπής.
– Μυοκαρδίτιδα
– Διαχωρισμός αορτής
– Φάρμακα: Κάτω από ορισμένες συνθήκες, ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα μπορεί να διευκολύνουν αρρυθμίες και να προκαλέσουν αιφνίδια καρδιακή ανακοπή. Παραδόξως, τα αντιαρρυθμικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία αρρυθμιών μπορεί ορισμένες φορές να προκαλέσουν θανατηφόρες κοιλιακές αρρυθμίες ακόμα και στην προβλεπόμενη δοσολογία. Αυτό καλείται «προαρρυθμική δράση». Ανεξάρτητα απ’ το αν υπάρχει οργανική καρδιακή νόσος, οι σημαντικές  μεταβολές στα επίπεδα καλίου και μαγνησίου στο αίμα (απ’ τη χρήση διουρητικών για παράδειγμα) μπορούν επίσης να προκαλέσουν επικίνδυνες για τη ζωή αρρυθμίες και καρδιακή ανακοπή.
– Σύνδρομα γενετικών αρρυθμιών: Γενετικά σύνδρομο όπως το Wolff-Parkinson-White, LongQT, ShortQT, Brugada μπορούν να προκαλέσουν αιφνίδια καρδιακή ανακοπή σε παιδιά και νέους.
– Ανωμαλίες των αιμοφόρων αγγείων: Σπάνια, συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών αλλά και της αορτής ανακαλύπτονται σε νεαρά άτομα θύματα αιφνιδίου καρδιακού θανάτου. Η αδρεναλίνη που εκλύεται κατά την έντονη σωματική ή αθλητική δραστηριότητα συχνά πυροδοτεί καρδιακή ανακοπή παρουσία αυτών των ανωμαλιών.
– Χρήση ναρκωτικών ουσιών:  Σε άτομα χωρίς οργανική καρδιακή νόσο, οι ναρκωτικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν αιφνίδια καρδιακή ανακοπή.

Ποια είναι τα συμπτώματα μιας καρδιακής ανακοπής;
Η καρδιακή ανακοπή χτυπά στις περισσότερες περιπτώσεις ξαφνικά χωρίς προειδοποίηση.
Τα συμπτώματα είναι:
– η απουσία σφυγμού και η απουσία καρδιακών τόνων που επέρχονται αμέσως,
– η απώλεια συνείδησης (Δεν αντιδρά στο χτύπημα στον ώμο. Δεν απαντά στην ερώτηση αν είναι καλά) που επέρχονται 10-20sec μετά
– η διακοπή αερισμού. Το θύμα δεν παίρνει φυσιολογικές αναπνοές όταν γέρνουμε προς τα πάνω το κεφάλι, (15-30sec μετά)
– η μυδρίαση (50-90sec μετά).

Η καρδιακή ανακοπή είναι ανατάξιμη στα περισσότερα θύματα εάν αντιμετωπιστεί εντός λίγων λεπτών.
Αυτό παρατηρήθηκε αρχικά στις αρχές του 1960 με τη στελέχωση των μονάδων στεφανιαίας νόσου. Ηλεκτρικές συσκευές ανακαλύφθηκαν οι οποίες μπορούσαν να μετατρέψουν έναν παθολογικό γρήγορο ρυθμό σε φυσιολογικό. Προγενέστερα, τα θύματα καρδιακής προσβολής είχαν 30% πιθανότητες να πεθάνουν αν έφθαναν ζωντανοί στο νοσοκομείο .
Η ενδονοσοκομειακή επιβίωση μετά από καρδιακή ανακοπή σε ασθενείς με έμφραγμα μυοκαρδίου βελτιώθηκε δραματικά με την ανάπτυξη απινιδωτών DC και με την παρακολούθηση με monitors. Αργότερα έγινε φανερό ότι η καρδιακή ανακοπή μπορούσε να αναταχθεί και εκτός νοσοκομείου με την στελέχωση ομάδων διάσωσης εκπαιδευμένων στην απινίδωση και την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση.

Τι είναι η Καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) ;
Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) ονομάζεται η τεχνική η οποία αποτελείται από θωρακικές συμπιέσεις και τεχνητό αερισμό με σκοπό τη διατήρηση της ροής του αίματος και την οξυγόνωση κατά την καρδιακή ανακοπή. Εφαρμόζουμε την Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) εφόσον διαπιστώσουμε ότι ένα θύμα δεν αναπνέει, προκειμένου να διατηρήσουμε τον εγκέφαλό του οξυγονωμένο. Είναι γνωστή επίσης και ως “το φιλί της ζωής”.
Η Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση διδάσκεται στα περισσότερα από τα Προγράμματα Εκπαίδευσης Πρώτων Βοηθειών για όλους.

 
Πως γίνεται η ΚΑΡΠΑ;

Γίνεται αποτελεσματικότερα αν ο ασθενής τοποθετηθεί ανάσκελα σε σκληρή επιφάνεια, κάτι που επιτρέπει την αποτελεσματικότερη συμπίεση του στέρνου.
Το άτομο που κάνει τις συμπιέσεις θα πρέπει να βρίσκεται αρκετά ψηλότερα απ’ το θύμα, χρησιμοποιώντας το βάρος του ως μοχλό των συμπιέσεων.
– Τοποθετούμε τον καρπό του ενός χεριού πάνω στο στέρνο του ασθενούς και το άλλο μας χέρι από πάνω, κλειδώνοντας τα δάκτυλα.
– Πιέζουμε προς τα κάτω το στήθος του θύματος κατά τουλάχιστον 5cm με το βάρος του σώματός μας και έχοντας τους αγκώνες τεντωμένους .
– Στη συνέχεια αφήνουμε το στήθος του θύματος να εκπτυχθεί πλήρως.
– Η συχνότητα των συμπιέσεων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 100/λεπτό.
– Αν θέλετε δώστε 2 αναπνοές μετά από κάθε 30 συμπιέσεις, αλλιώς συνεχίστε να συμπιέζετε το στήθος του θύματος (κύκλος 30:2).

Αν υπάρχει και 2ο άτομο που μπορεί να βοηθήσει καλό θα ήταν να εναλλάσσεστε κάθε 2 λεπτά ώστε να ξεκουράζεται ο ένας όσο ο άλλος συνεχίζει τις συμπιέσεις.
H διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρι την επαναφορά του σφυγμού του θύματος και τη μεταφορά του σε μονάδα θεραπείας.

Η ΚΑΡΠΑ από μόνη της δεν ανατάσσει την κοιλιακή μαρμαρυγή, αυξάνει όμως το χρονικό περιθώριο έως και τρεις φορές μέχρι την απινίδωση.
Η οριστική αντιμετώπιση της κοιλιακής μαρμαρυγής είναι η απινίδωση.
Η προσπάθεια για ΚΑΡΠΑ είναι καλύτερη από την αδράνεια ακόμα και αν ο τυχαίος διασώστης δεν είναι σίγουρος αν τη διενεργεί σωστά.
Αερισμός:
Η διάνοιξη του αεραγωγού ακολουθούμενη από αναπνοές διάσωσης μπορεί να βελτιώσει την οξυγόνωση και αερισμό του θύματος. Ωστόσο, αυτοί οι χειρισμοί μπορεί να είναι τεχνικά δύσκολοι για κάποιον ανειδίκευτο και να απαιτήσουν διακοπή των θωρακικών συμπιέσεων, ειδικά όταν ο περιστασιακός διασώστης είναι μόνος. Επομένως η σύσταση είναι ο ανειδίκευτος διασώστης να παρέχει ΚΑΡΠΑ μόνο με θωρακικές συμπιέσεις χωρίς αερισμό (COCPR) , ενώ ο διασώστης που γνωρίζει, να ανοίγει τον αεραγωγό του θύματος και να δίνει και αναπνοές διάσωσης εκτός των θωρακικών συμπιέσεων.
Αερισμός θα πρέπει να δίνεται επίσης αν το θύμα έχει μεγάλη πιθανότητα ανακοπής λόγω ασφυξίας (πχ σε βρέφος, παιδί ή σε θύμα πνιγμού)
Οι επαγγελματίες διασώστες θα δώσουν αερισμό με ρυθμό 1 αναπνοής κάθε 6-8 sec (8-10 αναπνοές το λεπτό) και θωρακικές συμπιέσεις χωρίς διακοπές.
Πως γίνεται ο αερισμός:

Αν ο ασθενής δεν αναπνέει θα πρέπει κατ’ αρχήν να γίνει διάνοιξη του αεραγωγού του με ανύψωση της κάτω γνάθου (σαγονιού) και κάμψη της κεφαλής προς τα πίσω σπρώχνοντας το μέτωπο του θύματος . Όταν τραβάμε την κάτω γνάθο προς τα πάνω, μαζί της μετακινείται και η γλώσσα και ο αεραγωγός ανοίγει. Προσοχή όμως γιατί η κάμψη καθώς και κάθε άλλη κίνηση του κεφαλιού απαγορεύονται στους τραυματίες στους οποίους επιτρέπεται μόνο το ανασήκωμα της γνάθου.
Αν υπάρχει ασκός αερισμού (AMBU)εφαρμόζουμε τη μάσκα αεροστεγώς στο πρόσωπο του ασθενούς .
Συμπιέζουμε τη μάσκα με το ένα χέρι για περίπου 1sec πιέζοντας τουλάχιστον 500ml αέρα στους πνεύμονες του ασθενούς.
Αν δεν παρατηρείται άνοδος του στήθους του θύματος, αυτό σημαίνει ότι δεν είναι αεροστεγώς σφραγισμένο το στόμα ή υπάρχει απόφραξη του αεραγωγού.
Μετά από 2 αναπνοές συνεχίζουμε με 30 θωρακικές συμπιέσεις. (κύκλος 30:2)
Αν δεν υπάρχει ασκός αερισμού, κλείνουμε τα ρουθούνια του ασθενούς για να γίνει αεροστεγής σφράγιση.
Βάζουμε το στόμα μας πλήρως στο στόμα του ασθενούς.
Μετά από 30 θωρακικές συμπιέσεις δίνουμε 2 αναπνοές (κύκλος 30:2)
Κάθε αναπνοή θα πρέπει να έχει διάρκεια περίπου 1sec με αρκετή δύναμη έτσι ώστε να ανεβαίνει το στήθος του θύματος.

Τι περιλαμβάνει η αλυσίδα Βασικής Υποστήριξης της Ζωής; (Basic Life Support)

Περιλαμβάνει :
1) την έγκαιρη αναγνώριση της επείγουσας κατάστασης. Επιβεβαιώνουμε ότι το θύμα είναι αναίσθητο γονατίζοντας δίπλα στο κεφάλι του και τραντάζοντας τους ώμους του φωνάζοντάς του αν είναι καλά. Αν δεν απαντήσει θεωρούμε ότι είναι αναίσθητος.
2) Την κινητοποίηση  των επαγγελματιών διασωστών (κλήση 166). Πριν ξεκινήσουμε την ΚΑΡΠΑ θα πρέπει να ζητήσουμε από κάποιον που παραβρίσκεται να ειδοποιήσει το ΕΚΑΒ δίνοντας την πληροφορία της ύπαρξης πιθανής ανακοπής και την ακριβή θέση μας καθώς  και να πάρει τον αυτόματο εξωτερικό απινιδωτή αν υπάρχει στο σημείο. Αν δεν υπάρχει 2ο άτομο θα πρέπει εμείς να ειδοποιήσουμε το ΕΚΑΒ πριν ξεκινήσουμε να κάνουμε οτιδήποτε άλλο. Αυτή η μικρή καθυστέρηση είναι απαραίτητη γιατί ο ασθενής έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσει αν φτάσει έγκαιρα εξειδικευμένο προσωπικό με τον απαραίτητο εξοπλισμό.
3) Την έγκαιρη καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) με έμφαση στις θωρακικές συμπιέσεις (χωρίς να χάσουμε πολύτιμο χρόνο ελέγχοντας τις σφύξεις) και τη λήψη του αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή εάν υπάρχει στο σημείο. Αν δεν υπάρχει απινιδωτής, ο περιστασιακός διασώστης θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε θωρακικές συμπιέσεις.
4) Την έγκαιρη απινίδωση όπου αυτή χρειάζεται.
5) Την έγκαιρη εξειδικευμένη καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση από εκπαιδευμένους διασώστες με τη χρήση φαρμάκων, ειδικών αναπνευστικών συσκευών και χορήγηση επιπλέον απινιδώσεων εάν απαιτούνται
6) την κατάλληλη φροντίδα μετά την ανάνηψη από το ιατρικό προσωπικό.

Η άμεση θεραπεία είναι καθοριστική για την επιβίωση μετά από καρδιακή ανακοπή.
Ο χρόνος που απαιτείται για την πρόκληση μη αναστρέψιμων εγκεφαλικών βλαβών από τη στιγμή της καρδιακής ανακοπής είναι περίπου 4 λεπτά. Ο χρόνος είναι επομένως χρήμα αφού για κάθε λεπτό καθυστέρησης μειώνεται κατά 7-10% η πιθανότητα επιβίωσης.
Το πρόβλημα δεν είναι το εάν μπορεί να αναταχθεί η καρδιακή ανακοπή αλλά η έγκαιρη πρόσβαση στο θύμα.
Σε καμία χώρα στον κόσμο δεν μπορούν τα ασθενοφόρα να φτάσουν πάντα στο θύμα έγκαιρα. Μόνο το 2-5% των θυμάτων διασώζονται μέσω των συστημάτων αντιμετώπισης επειγόντων περιστατικών. Η αποτελεσματική υλοποίηση της παραπάνω αλυσίδας ενεργειών έχει αποδειχθεί ότι επιτυγχάνει διάσωση στο 50% των περιπτώσεων αιφνίδιου καρδιακού θανάτου από κοιλιακή μαρμαρυγή.
Πρόκληση αποτελεί επομένως η ενθάρρυνση της έγκαιρης, αποτελεσματικής καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης σε όσο το δυνατόν περισσότερα θύματα, λαμβάνοντας υπόψιν το μεγάλο εύρος ικανοτήτων των περιστασιακών διασωστών και των απαραίτητων μέσων διάσωσης. Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση από περαστικούς αυξάνει 2 έως 3 φορές την επιβίωση.
Η ΚΑΡΠΑ μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια σε κάποιο πιθανό περιστατικό δικού μας ανθρώπου γι’ αυτό και συστήνεται η εκμάθησή της απ’ όλους!

Πολλοί φορείς προσφέρουν δωρεάν σεμινάρια εκμάθησης.
Όλοι οι περιστασιακοί διασώστες θα πρέπει, ανεξάρτητα από την εκπαίδευσή τους στην ΚΑΡΠΑ, να παράσχουν θωρακικές συμπιέσεις στο θύμα καρδιακής ανακοπής. Εξαιτίας της σημασίας της ΚΑΡΠΑ, αυτή θα είναι η πρώτη ενέργεια για όλα τα θύματα ανεξαρτήτου ηλικίας. Οι διασώστες που γνωρίζουν θα πρέπει αν μπορούν να προσθέσουν και αερισμό του θύματος.
Εάν εκπαιδεύονταν περισσότεροι άνθρωποι στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση θα σώζονταν 100.000 ζωές το χρόνο σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης!!

Παιδιατρική φροντίδα:

Ιδιαίτερα κρίσιμοι παράγοντες είναι η διαχείριση της θερμοκρασίας, του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης, του αερισμού και της καρδιακής παροχής. Η επιβίωση είναι υψηλότερη σε νοσοκομεία με ειδικευμένο παιδιατρικό προσωπικό.
Σε αντίθεση με τους ενηλίκους, η καρδιακή ανακοπή στα παιδιά είναι συνήθως εξαιτίας ασφυξίας, κάτι που απαιτεί εκτός από θωρακικές συμπιέσεις και αερισμό για το καλύτερο αποτέλεσμα. Επομένως ο αερισμός διάσωσης μπορεί να είναι πιο σημαντικός για τα παιδιά απ’ ότι στους ενήλικες θύματα καρδιακής ανακοπής.
Οι διασώστες θα πρέπει να παρέχουν συμπιέσεις στα παιδιά τουλάχιστον κατά το 1/3 της προσθιοπίσθιας διαμέτρου του στήθους. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στα 4cm για τα περισσότερα βρέφη και 5cm στα περισσότερα παιδιά.
Τι είναι ο Αυτόματος Εξωτερικός Απινιδωτής (ΑΕΑ);

Ο Αυτόματος Εξωτερικός Απινιδωτής (ΑΕΑ) είναι μια φορητή εύχρηστη συσκευή προηγμένης τεχνολογίας που χρησιμοποιεί απλές φωνητικές εντολές με στόχο την ασφαλή απινίδωση του θύματος καρδιακής ανακοπής από ανειδίκευτους διασώστες.
Πως λειτουργεί ένας αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής;

Ανεξαρτήτως κατασκευαστή, η μόνο απαραίτητη ενέργεια που απαιτείται είναι να πατήσουμε το κουμπί “ON”. Μόλις ανοίξει μας μιλάει και μας δίνει οδηγίες με ηχογραφημένα μηνύματα, καθοδηγώντας μας στη υπόλοιπη διαδικασία.
Θα μας δώσει οδηγίες να τοποθετήσουμε ένα σετ αυτοκόλλητων ηλεκτροδίων επιφανείας (patches)  στο γυμνό στήθος του θύματος και να συνδέσουμε τα βύσματα των ηλεκτροδίων με τη συσκευή του απινιδωτή.
Διαθέτει αισθητήρες για την αναγνώριση του καρδιακού ρυθμού.
Είναι σημαντικό να μην υπάρχει καμία επαφή με το θύμα όσο η συσκευή κάνει ανάλυση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Εάν η συσκευή εκτιμήσει ότι απαιτείται απινίδωση, φορτίζει αυτόματα και συμβουλεύει τον διασώστη να πατήσει το κουμπί απινίδωσης. Χορηγεί τότε ρεύμα προς το μυοκάρδιο μέσω των δύο αυτοκόλλητων ηλεκτροδίων στο στήθος του θύματος, σταματώντας έτσι στιγμιαία τη λειτουργία της, δίνοντάς της τη δυνατότητα να επανέλθει στον φυσιολογικό ρυθμό.
Ο αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής συμβουλεύει το διασώστη να πατήσει το κουμπί απινίδωσης μόνο αν αναγνωρίσει μια κοιλιακή μαρμαρυγή ή άλλη επικίνδυνη για τη ζωή αρρυθμία
Η ανίχνευση της κοιλιακής μαρμαρυγής είναι σχεδόν 100%.
Είναι ο αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής ασφαλής στη χρήση του;
Ναι. Δεν είναι δυνατόν να βλάψετε κάποιον με έναν αυτόματο εξωτερικό απινιδωτή παρά μόνο να σώσετε τη ζωή κάποιου θύματος καρδιακής ανακοπής. Μελέτες έχουν δείξει ότι στο 90% των περιπτώσεων ο αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής μπορεί να αναγνωρίσει έναν απινιδώσιμο  ρυθμό. Στο 95% επίσης των περιπτώσεων μπορεί να συστήσει να μη δοθεί απινίδωση όταν δεν ενδείκνυται.
Η σημασία της έγκαιρης απινίδωσης:
Αν η απινίδωση πραγματοποιηθεί το πρώτο λεπτό μετά την καρδιακή ανακοπή οι πιθανότητες επιβίωσης είναι 90% ενώ αντίθετα μετά τα 7-10 λεπτά οι πιθανότητες ελαχιστοποιούνται. (κάτω του 5%) Για κάθε λεπτό που καθυστερεί η απινίδωση, η επιβίωση μειώνεται κατά 7-10%.
Τι ισχύει για τη χρήση αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών σε παιδιά;
Εάν το παιδί έχει τη σωματική ανάπτυξη ενός τυπικού 8χρονου, το πρωτόκολλο είναι το ίδιο με αυτό των ενηλίκων.
Για παιδιά άνω του 1έτους αλλά με ανάπτυξη μικρότερη ενός 8χρονου, οι κατασκευαστές απινιδωτών παρέχουν καλώδια που μπορούν να μειώσουν την ποσότητα ενέργειας κατά την εκφόρτιση του απινιδωτή. Όταν χρησιμοποιείται ο απινιδωτής σε παιδί συνδέεται το παιδιατρικό καλώδιο. Το καλώδιο ενηλίκων συνδέεται σε ενήλικα από 8 ετών και άνω.
Στα βρέφη η μέθοδος εκλογής είναι η χειροκίνητη απινίδωση. Αν όμως ο μόνος διαθέσιμος απινιδωτής είναι ο αυτόματος, συστήνεται η χρήση και για τα βρέφη του παιδιατρικού καλωδίου.

Ποια είναι η θέση ανάνηψης;

Tα άτομα που επανήλθαν μετά από ΚΑΡΠΑ είναι σωστό να τοποθετούνται σε θέση ανάνηψης. Η πλάγια αυτή θέση διατηρεί ανοιχτό τον αεραγωγό και προστατεύει τον ασθενή από την πιθανότητα να πνιγεί από τα εμέσματά του. Η θέση αυτή δεν επιτρέπεται μόνο στους τραυματίες λόγω της πιθανότητας κατάγματος στη σπονδυλική τους στήλη, οπότε οποιαδήποτε μετακίνηση από μη ειδικευμένο προσωπικό απαγορεύεται.
Τι έχει αλλάξει στη βασική υποστήριξη της ζωής στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες ;
– Η οδηγία «βλέπω, ακούω και αισθάνομαι την αναπνοή» ως τρόπος αναγνώρισης της ύπαρξης αναπνοής δεν ισχύει πλέον αφού μπορεί να καθυστερήσει την ΚΑΡΠΑ. Οι περιστασιακοί διασώστες θα πρέπει να ξεκινήσουν την ΚΑΡΠΑ ΑΜΕΣΑ με θωρακικές συμπιέσεις σε ένα θύμα που δεν αντιδρά και δεν αναπνέει καθόλου, ή δεν αναπνέει φυσιολογικά.
– Η αρχική διαδοχή βημάτων από ABC (αεραγωγός –>αναπνοές–> θωρακικές συμπιέσεις) άλλαξε σε CAB (θωρακικές συμπιέσεις –> αεραγωγός –> αναπνοές) εκτός από τα νεογέννητα.

– Ο μοναχικός διασώστης θα πρέπει δηλαδή να ξεκινήσει με 30 θωρακικές συμπιέσεις αντί με 2 αερισμούς ώστε να μειωθεί η καθυστέρηση έως την πρώτη συμπίεση.
– Το βάθος των συμπιέσεων στους ενήλικες άλλαξε από τα 3 στα 5cm τουλάχιστον.
– Η συχνότητα συμπιέσεων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 ανά λεπτό.
– Αν ο παραβρισκόμενος διασώστης δεν είναι εκπαιδευμένος στην ΚΑΡΠΑ θα πρέπει να κάνει ΚΑΡΠΑ μόνο με θωρακικές συμπιέσεις στο θύμα που ξαφνικά καταρρέει με έμφαση στο «πιέστε δυνατά – πιέστε γρήγορα» στο κέντρο του στήθους . Ο παραβρισκόμενος θα πρέπει να συνεχίσει την ΚΑΡΠΑ μόνο με θωρακικές συμπιέσεις έως ότου φτάσει ένας εξωτερικός απινιδωτής και είναι έτοιμος για χρήση ή εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό.
– Αν ο παραβρισκόμενος διασώστης μπορεί να παράσχει θωρακικές συμπιέσεις και αναπνοές, αυτές θα πρέπει να δοθούν με αναλογία 30 συμπιέσεων προς 2 αναπνοών.  Ο παραβρισκόμενος θα πρέπει και πάλι να συνεχίσει την ΚΑΡΠΑ έως ότου φτάσει ένας εξωτερικός απινιδωτής και είναι έτοιμος για χρήση ή εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό.
– Δε συστήνεται πλέον η πίεση του κρικοειδούς κατά την ΚΑΡΠΑ.
– Δε συστήνεται η χρήση ατροπίνης στην προχωρημένη υποστήριξη της ζωής στην περίπτωση της άσφυγμης ηλεκτρικής δραστηριότητας/ασυστολίας.
– Η αδενοσίνη συστήνεται ως ασφαλής και δυνητικά αποτελεσματική στη διάγνωση και θεραπεία της μη διαφοροδιαγνωσμένης ρυθμικής μονόμορφης ταχυκαρδίας με ευρέα QRS.

Μακροπρόθεσμη θεραπεία καρδιακής ανακοπής:
Παρ’ όλο που εκτιμάται ότι πάνω από 95% των θυμάτων καρδιακής ανακοπής πεθαίνουν πριν φτάσουν στο νοσοκομείο, ο θάνατος από καρδιακή ανακοπή δεν είναι αναπόφευκτος. Οι επιζήσαντες από καρδιακή ανακοπή μπορεί να αντιμετωπίσουν ένα εύρος σύνθετων ιατρικών ζητημάτων, γνωστά και ως «Σύνδρομο μετά Καρδιακή Ανακοπή».

Οι καταστάσεις που σχετίζονται με το Σύνδρομο μετά καρδιακή ανακοπή περιλαμβάνουν:
Την εγκεφαλική βλάβη:
– Μπορεί να ξεκινήσει ώρες έως και ημέρες μετά την καρδιακή ανακοπή.
– Το πολύ ή λίγο οξυγόνο που χορηγείται κατά την αρχική αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
– Ο πυρετός, τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης (υπεργλυκαμία) και οι σπασμοί μπορούν να επηρεάσουν τη σοβαρότητα της εγκεφαλικής βλάβης και της τελικής έκβασης.
Τα σημεία της περιλαμβάνουν το κώμα, τους σπασμούς, διάφορους βαθμούς γνωστικών δυσλειτουργιών, από ελλείματα μνήμης μέχρι εμμένουσα φυτική κατάσταση, κινητικά ελλείματα και εγκεφαλικό θάνατο.
Την καρδιακή δυσλειτουργία:
– Μπορεί να ανιχνευθεί λεπτά μετά την αποκατάσταση της αυτόματης κυκλοφορίας με το κατάλληλο monitoring.
– O καρδιακός ρυθμός, το κλάσμα εξώθησης και η αρτηριακή πίεση  μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητα μετά την αποκατάσταση της αυτόματης κυκλοφορίας.
– Η δυσλειτουργία είναι παροδική και μπορεί να ομαλοποιηθεί εντός 72 ωρών από την ανακοπή.
– Η υποκείμενη καρδιακή νόσος που προκάλεσε την καρδιακή ανακοπή θα πρέπει επίσης να αντιμετωπισθεί.

Τη συστηματική ισχαιμία/ Απάντηση στην επαναιμάτωση.
– Κατά την ανακοπή το σώμα υφίσταται ένα ισχυρό σοκ. Οι εσωτερικές διεργασίες πρόσληψης και αποβολής απαραίτητων και επικίνδυνων ουσιών στο αίμα σταματούν.
– Η ελλιπής οξυγόνωση του αίματος μπορεί να προκαλέσει οργανική βλάβη ή ανεπάρκεια και αυξάνει την ευαισθησία σε λοιμώξεις.
Τις καταστάσεις που προκαλούν ή προκαλούνται από την καρδιακή ανακοπή.
– Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και οξεία απόφραξη των στεφανιαίων).
– Αρρυθμίες
– Νοσήματα των πνευμόνων (πνευμονική εμβολή, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα, πνευμονία)
– Αιμορραγία από τραύμα
– Λοίμωξη
– Υπερβολική δόση φαρμάκων ή αλκοόλ
– Υποθερμία
Όλες οι παραπάνω καταστάσεις πρέπει να παρακολουθούνται και να αντιμετωπίζονται από την ιατρική ομάδα.
Το θεραπευτικό πλάνο για το Σύνδρομο μετά Καρδιακή Ανακοπή διαφέρει από ασθενή σε ασθενή ανάλογα με το επίπεδο συνείδησης καθώς και άλλους παράγοντες. Αντίστοιχα, πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την πρόγνωση των επιζήσαντων καρδιακής ανακοπής.

Πρόγνωση ασθενών που επέζησαν καρδιακής ανακοπής.
Η πλειοψηφία των επιζήσαντων καρδιακής ανακοπής έχουν υποστεί κάποιου βαθμού εγκεφαλική βλάβη και έκπτωση συνείδησης. Κάποιοι μάλιστα παραμένουν σε φυτική κατάσταση.
Ο καθορισμός της πρόγνωσης του επιζήσαντος και η απόφαση συνέχισης ή διακοπής της φροντίδας του είναι περίπλοκη και βασίζεται σε πολλούς παράγοντες:
Παράγοντες πριν την καρδιακή ανακοπή:
– Ηλικία
– Φυλή
– Συνυπάρχουσες νόσοι όπως διαβήτης, καρκίνος, λοίμωξη, νεφρική ανεπάρκεια  και αγγειακό εγκεφαλικό.
Παράγοντες κατά τη διάρκεια της καρδιακής ανακοπής:
– Χρόνος από την απώλεια συνείδησης μέχρι την έναρξη ΚΑΡΠΑ/απινίδωσης.
– Ποιότητα της ΚΑΡΠΑ/απινίδωσης.
– Η ύπαρξη νευρολογικής λειτουργίας του θύματος κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την ΚΑΡΠΑ.
Παράγοντες μετά την καρδιακή ανακοπή και αναζωογόνηση:
Νευρολογική κατάσταση, νευροφυσιολογική λειτουργία, νευροαπεικονιστικός έλεγχος, βιοχημικός έλεγχος από το αίμα και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό καθώς και αν χρησιμοποιήθηκε θεραπευτική υποθερμία (σκόπιμη ελάττωση της θερμοκρασίας του ασθενούς).

(*) άρθρο βασισμένο στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Σχετικά video:

http://youtu.be/O9T25SMyz3A

http://youtu.be/zSgmledxFe8

http://youtu.be/3trpw_We0UQ

Πόσο συχνή είναι ;
Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία από τις συνηθέστερες ανωμαλίες του καρδιακού ρυθμού. Η συνολική συχνότητά της στο γενικό πληθυσμό κυμαίνεται από 1-2%.
Υπολογίζεται ότι περίπου 100.000 Έλληνες έχουν εμφανίσει σε κάποια στιγμή της ζωής τους επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής.
Η συχνότητά εμφάνισής της αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Σε ηλικίες κάτω των 50ετών η συχνότητα είναι <0,5%  αλλά μπορεί να αγγίξει και το 13% σε ασθενείς άνω των 65ετών.
Οι άντρες προσβάλλονται συχνότερα απ’ τις γυναίκες.

Γιατί θα πρέπει να με ανησυχεί η κολπική μαρμαρυγή;
Η κολπική μαρμαρυγή συνοδεύεται από αυξημένη θνητότητα. Ο σχετικός κίνδυνος θανάτου στους πάσχοντες είναι σχεδόν διπλάσιος απ’ ότι στους υγιείς. (1,5 φορές μεγαλύτερος για τους άνδρες και 1,9 για τις γυναίκες.)

Η αρρυθμία αυτή θέτει τον ασθενή σε πενταπλάσιο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου (1 στα 5 αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια μάλιστα οφείλεται στην κολπική μαρμαρυγή),τριπλάσιο  κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και διπλάσιο κίνδυνο εγκεφαλικής άνοιας.

Είναι η κολπική μαρμαρυγή μια σύγχρονη πάθηση;
O William Harvey (1578 –1657) περιέγραψε  την πηγή των χτύπων της καρδιάς από το δεξιό κόλπο και συσχέτισε τον άρρυθμο ταχύ χτύπο με συμπτώματα δύσπνοιας.
Ο Sir Thomas Lewis (1881–1945) ήταν ο πρώτος που κατέγραψε κολπική μαρμαρυγή σε ΗΚΓράφημα.
Τι είναι και που οφείλεται η κολπική μαρμαρυγή;

Η κολπική μαρμαρυγή συνήθως αναπτύσσεται σε έδαφος οργανικής καρδιοπάθειας και λιγότερο συχνά σε άτομα με φυσιολογική καρδιακή δομή και λειτουργία (μονήρης ή ιδιοπαθής κολπική μαρμαρυγή).  Σπανίως είναι οικογενής.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οφείλεται σε πολλαπλά κυματίδια διέγερσης, τα οποία σαρώνουν τους κόλπους με τρόπο ακανόνιστο και φορά συνεχώς μεταβαλλόμενη.

Ποιες συνθήκες έχουν συσχετιστεί με κολπική μαρμαρυγή;
Καρδιακά αίτια που έχουν συσχετισθεί με κολπική μαρμαρυγή είναι:
• H Αρτηριακή υπέρταση
• Οι βαλβιδοπάθειες (κυρίως οι παθήσεις της μιτροειδούς βαλβίδας)
• Η στεφανιαία νόσος
• Οι μυοκαρδιοπάθειες
• Οι νόσοι περικαρδίου
• Οι Καρδιακοί όγκοι
• Οι νόσοι του συστήματος αγωγής
• Ο νοσούν φλεβόκομβος
• Οικογενείς νόσοι
• Οι καρδιοθωρακικές επεμβάσεις
• Οι συγγενείς καρδιοπάθειες

Μη καρδιακά αίτια που έχουν συσχετισθεί με κολπική μαρμαρυγή είναι:
• Οι διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος ( Συμπαθητικό ή παρασυμπαθητικό)
• Οι τοξίνες
• Οι νόσοι θυρεοειδούς
• Οι νόσοι πνευμόνων
• Ιδιοπαθή αίτια
Υπάρχει επίσης πιθανότητα να εμφανιστεί επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής μετά από κατανάλωση καφεΐνης, αλκοολούχων ποτών αλλά και ναρκωτικών ουσιών.

Ποια είδη κολπικής μαρμαρυγής υπάρχουν?
Με βάση τη διάρκεια, τη συχνότητα εμφάνισης και τον τρόπο τερματισμού των αρρυθμικών επεισοδίων διακρίνονται τα εξής κλινικά σύνδρομα κολπικής μαρμαρυγής:
Α. Οξεία κολπική μαρμαρυγή.
Β. Παροξυσμική (μη εμμένουσα) κολπική μαρμαρυγή. Χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζοντα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής, τα οποία αποδράμουν αυτόματα, συνήθως μέσα σε 48 ώρες  ή έως 7ημέρες.
Γ. Εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή. Διαρκεί περισσότερο από 7 ημέρες ή απαιτείται φαρμακευτική ή ηλεκτρική ανάταξη για τη διακοπή της. Αντιστοιχεί στο 25% των περιπτώσεων κολπικής μαρμαρυγής και η επίπτωση της εξέλιξης σε χρόνια κολπική μαρμαρυγή ανέρχεται σε 12% /διετία.
Δ. Χρόνια κολπική μαρμαρυγή. Παρουσία κολπικής μαρμαρυγής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιτευχθεί αποκατάσταση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού (θεραπεύσιμη), ενώ σε άλλες περιπτώσεις τούτο είναι αδύνατο (μόνιμη).

Ποια είναι τα συμπτώματα?
Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να διαδράμει ασυμπτωματική (ορισμένοι ασθενείς δεν αισθάνονται κάποιο σύμπτωμα) ή να προκαλέσει την εμφάνιση προκάρδιων παλμών (ένα «φτερούγισμα» στο  στήθος το πιο συχνό σύμπτωμα), δύσπνοιας, δυσανεξίας στην κόπωση ,πόνου στο στήθος, ζάλης,  συγκοπτικών επεισοδίων, εμβολικών επεισοδίων και γενικής αδιαθεσίας.

Πότε επιβάλλεται κάποιος να επισκεφτεί γιατρό;

Κάθε άτομο που παρουσιάζει τα παραπάνω συμπτώματα ή ανακαλύπτει τυχαία την αρρυθμία αυτή μετρώντας την αρτηριακή του πίεση και διαπιστώνοντας μη ρυθμικούς σφυγμούς θα πρέπει να υποβάλλεται σε καρδιολογικό έλεγχο. Οι ασθενείς που την ανακαλύπτουν για πρώτη φορά δεν πρέπει να πανικοβάλλονται αλλά δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να την αγνοούν.
Ποιες είναι οι επιπλοκές της?
Επειδή η καρδιά δε δουλεύει με συγχρονισμένο τρόπο δημιουργείται το κατάλληλο υπόστρωμα για να δημιουργηθούν θρόμβοι στις κοιλότητες της καρδιάς (και ιδιαίτερα στον αριστερό κόλπο) που κάποια στιγμή μπορεί να αποσπαστούν και να μπουν στη γενική κυκλοφορία προκαλώντας εμβολικό επεισόδιο είτε στον εγκέφαλο, οπότε έχουμε αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, είτε σε κάποια αρτηρία περιφερικότερα (για παράδειγμα στο κάτω άκρο οπότε προκαλούν οξεία απόφραξη αρτηρίας του κάτω άκρου, στο έντερο κλπ.)
Περίπου 3.000 εμβολικά εγκεφαλικά επεισόδια ετησίως αποδίδονται στην κολπική μαρμαρυγή και το 1/3 των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή θα εμφανίσει εμβολές των περιφερικών αρτηριών. Η πιθανότητα εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου είναι 5πλάσια, ειδικά σε άτομα με οργανική καρδιοπάθεια.
Οι νοσηλείες είναι πιο συχνές σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή και επηρεάζουν την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.

Ο επηρεασμός στην καρδιά ποικίλει από κανένα επηρεασμό μέχρι ταχυμυοπάθεια που μπορεί να οδηγήσει σε οξεία καρδιακή ανεπάρκεια.

Ποιες εξετάσεις πρέπει να γίνονται ;
Η διερεύνηση της κολπικής μαρμαρυγής ξεκινά από την κλινική εξέταση. Στη συνέχεια γίνεται ένα απλό καρδιογράφημα το οποίο θέτει κατά κανόνα τη διάγνωση όταν πρόκειται για μόνιμη χρόνια κατάσταση.

Το πρόβλημα είναι οι παροξυσμικές μορφές της κολπικής μαρμαρυγής όπου μπορεί να απαιτηθεί η τοποθέτηση  holter ρυθμού, δηλαδή καταγραφέας του ηλεκτροκαρδιογραφήματος για ένα 24ωρο προκειμένου να ανιχνευθούν.  Το holter ρυθμού είναι μια εντελώς ακίνδυνη, αναίμακτη και ανώδυνη εξέταση, χωρίς ακτινοβολία.

‘Αλλες  εξετάσεις που πρέπει να γίνονται οπωσδήποτε είναι το υπερηχοκαρδιογράφημα καρδιάς, αλλά και γενικές αιματολογικές εξετάσεις  μεταξύ των οποίων θα πρέπει να περιλαμβάνονται εξετάσεις για τον θυρεοειδή (έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών)  αλλά και για τον έλεγχο ηλεκτρολυτών( Κ, Νa).
Σε άτομα που ο ασθενής έχει αυξημένες πιθανότητες να πάσχει στεφανιαία νόσο θα πρέπει να γίνονται επίσης λειτουργικές δοκιμασίες για ανάδειξή της, π.χ. δοκιμασία κοπώσεως, σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου κ.ά.
Κινδυνεύουν λιγότερο οι ασθενείς με παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή σε σχέση με αυτούς με μόνιμη;
Οι ασθενείς με παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή θα πρέπει να θεωρούνται ότι έχουν παρόμοιο κίνδυνο εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου με εκείνους με μόνιμη κολπική μαρμαρυγή εφόσον έχουν και άλλους συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου.
Τέτοιοι παράγοντες που συνεκτιμούνται και βαθμονομούνται από τον καρδιολόγο προκειμένου ο ασθενής να λάβει προφυλακτική αντιθρομβωτική φαρμακευτική αγωγή είναι η ηλικία, το φύλο, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, τα προηγούμενα θρομβοεμβολικά επεισόδια, η ύπαρξη συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας και δυσλειτουργίας της αριστεράς κοιλίας της καρδιάς καθώς και οι βαλβιδοπάθειες.

Τι περιλαμβάνει η θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής;

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής περιλαμβάνει
– τη μείωση των συμπτωμάτων
– την πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών που σχετίζονται με την κολπική μαρμαρυγή.
– την αντιμετώπιση των συνοδών καρδιαγγειακών παθήσεων
– τον έλεγχο της καρδιακής συχνότητας
– τη διόρθωση των διαταραχών του καρδιακού ρυθμού.

Όσον αφορά τα συμπτώματα είναι μεγάλης σημασίας ο έλεγχος της καρδιακής συχνότητας.
Διαφορετικώς ανεκτή από τον ασθενή είναι μια κολπική μαρμαρυγή με 160 σφυγμούς ανά λεπτό η οποία μπορεί να του προκαλεί έντονα συμπτώματα απ’ ότι μία κολπική μαρμαρυγή με 70 σφυγμούς την οποία μπορεί να μην αισθάνεται καν.

Πώς γίνεται η ανάταξη της κολπικής μαρμαρυγής; Πρέπει να επιχειρείται πάντοτε;

H ανάταξη έχει σκοπό την αποκατάσταση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού.
Επιτυγχάνεται είτε φαρμακευτικά είτε ηλεκτρικά (με απινίδωση)
Φαρμακευτική ανάταξη συνήθως επιχειρείται όταν: α) το χρονικό  διάστημα που έχει παρέλθει από την εγκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής δεν υπερβαίνει το ένα έτος και β) Ο αριστερός κόλπος της καρδιάς δεν είναι ιδιαίτερα διατεταμένος διότι στην περίπτωση αυτή ακόμη κι αν ανατάξουμε την κολπική μαρμαρυγή συνήθως υποτροπιάζει.
Προτιμάται επίσης σε νεότερους ασθενείς με πρωτοδιαγνωσθείσα κολπική μαρμαρυγή, σε ασθενείς με υψηλό επίπεδο δραστηριότητας καθώς και σε συμπτωματικούς ασθενείς παρά τον επαρκή έλεγχο της καρδιακής συχνότητας.
Αντίθετα σε ηλικιωμένους ασθενείς με ήπια συμπτώματα η συνιστώμενη στρατηγική είναι ο έλεγχος της καρδιακής συχνότητας.
Σύμφωνα άλλωστε με την μελέτη AFFIRM δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ της στρατηγικής ανάταξης της κολπικής μαρμαρυγής και της στρατηγικής διατήρησής της με έλεγχο της καρδιακής συχνότητας όσον αφορά τη θνητότητα,  αλλά και τη συχνότητα εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόσο, μετααναλύσεις έδειξαν ότι η αποκατάσταση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Εάν είναι σαφές ότι η κολπική μαρμαρυγή έχει επέλθει εντός 24-48 ωρών, μετά τον έλεγχο της κοιλιακής συχνότητας μπορεί να επιχειρηθεί άμεσα ανάταξη.
Μετά την παρέλευση 48 ωρών, πρέπει να προηγηθεί της ανάταξης προετοιμασία, η οποία περιλαμβάνει:
i. Εξασφάλιση επαρκούς αντιπηκτικής αγωγής για τουλάχιστον 3 εβδομάδες. Εναλλακτικά, ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε διοισοφάγειο υπερηχοκαρδιογράφημα και εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχουν θρόμβοι στην καρδιά να επιχειρηθεί η ανάταξη.
ii. Διόρθωση ηλεκτρολυτικών διαταραχών και ιδιαίτερα της υποκαλιαιμίας.
iii. Έλεγχο για την παρουσία συμπτωμάτων και σημείων τοξικού δακτυλιδισμού στους ασθενείς που λαμβάνουν δακτυλίτιδα. ΄Οταν υπάρχουν ενδείξεις τοξικού δακτυλιδισμού πρέπει να προσδιοριστεί η στάθμη της δακτυλίτιδας και η ανάταξη να αναβληθεί.
iv. Εισαγωγή του ασθενούς στη μονάδα εντατικής θεραπείας και συνεχή παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος (αφορά κυρίως στη φαρμακευτική ανάταξη με την ενδοφλέβια χορήγηση αντιαρρυθμικών και την ηλεκτρική ανάταξη).
Στους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή διάρκειας < 48 ωρών που είναι αιμοδυναμικά σταθεροί επιχειρείται αρχικά φαρμακευτική ανάταξη, η οποία στις περιπτώσεις αυτές έχει ποσοστό επιτυχίας >90%.

Πότε επιχειρείται ηλεκτρική ανάταξη;
Επιχειρείται σε περίπτωση αποτυχίας της φαρμακευτικής ανάταξης, όταν ο ασθενής βρίσκεται σε αιμοδυναμική αστάθεια ή όταν η διάρκεια της κολπικής μαρμαρυγής υπερβαίνει τις 7 ημέρες . Η ηλεκτρική ανάταξη γίνεται με τον ασθενή νηστικό και με βραχεία γενική αναισθησία.

Ποιες μπορεί να είναι οι επιπλοκές της ανάταξης της κολπικής μαρμαρυγής;

Η κυριότερη επιπλοκή της ανάταξης (φαρμακευτικής ή ηλεκτρικής) της κολπικής μαρμαρυγής είναι τα θρομβοεμβολικά επεισόδια, εμφανιζόμενα στο 1%-3% των περιπτώσεων.

Πότε θα πρέπει να επιχειρείται επεμβατική αποκατάσταση της κολπικής μαρμαρυγής;

Σε κάποιες περιπτώσεις ασθενών που εμφανίζουν πολύ συχνές υποτροπές οι οποίες δεν  μπορούν να προληφθούν με φάρμακα, μπορεί να γίνει μια ειδική επέμβαση που ονομάζεται κατάλυση (καυτηριασμός)  των εκτόπων εστιών που πυροδοτούν την δημιουργία της κολπικής μαρμαρυγής.
Πρόκειται για μέθοδο που γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού αλλά και στην Ελλάδα. Η επέμβαση γίνεται υπό τοπική αναισθησία και διαρκεί 2 – 4 ώρες. Απαιτείται μόνο μία μέρα νοσηλείας, παρ’ όλα αυτά πρόκειται για επέμβαση που απαιτεί εξειδίκευση και πείρα.

Ο φυσιολογικός φλεβοκομβικός ρυθμός μπορεί να αποκατασταθεί επίσης με καρδιοχειρουργική επέμβαση (εγχείρηση Maze) με υψηλά ποσοστά επιτυχίας. (75-90% των ασθενών δεν υποτροπιάζουν στην 15ετία). Η χειρουργική ανάταξη της κολπικής μαρμαρυγής είναι τεχνικά δύσκολη και εφαρμόζεται σε περιορισμένο αριθμό καρδιοχειρουργικών κέντρων και σε ασθενείς οι οποίοι παραμένουν συμπτωματικοί και έχουν κάποια άλλη ένδειξη καρδιοχειρουργικής επέμβασης.
Ποια θα πρέπει να είναι η βέλτιστη καρδιακή συχνότητα σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή;
O βέλτιστος έλεγχος της καρδιακής συχνότητας όσον αφορά την θνητότητα, ποιότητα ζωής και απουσία συμπτωμάτων σύμφωνα με τη μελέτη AFFIRM είναι μεταξύ  60-80 παλμών στην ηρεμία και οι 90-115 στη μέτρια άσκηση.

Πως προλαμβάνονται οι υποτροπές της κολπικής μαρμαρυγής;
Το πρώτο βήμα για την πρόληψη των υποτροπών της κολπικής μαρμαρυγής είναι η αναγνώριση και η αντιμετώπιση ενδεχόμενης υποκείμενης αιτίας. Έτσι, για παράδειγμα, στους ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση η αρτηριακή πίεση πρέπει να επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα και στους ασθενείς με στεφανιαία νόσο να αντιμετωπιστεί η μυοκαρδιακή ισχαιμία (συντηρητική θεραπεία, αγγειοπλαστική  ή εγχείρηση).
Η αντιαρρυθμική αγωγή για τη διατήρηση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού ύστερα από επιτυχή φαρμακευτική ή ηλεκτρική ανάταξη συνίσταται σε αντιαρρυθμικά φάρμακα. Στις περιπτώσεις όπου παρά τη χορηγούμενη αντιαρρυθμική αγωγή εμφανίζονται υποτροπές έχουν επιχειρηθεί με ενθαρρυντικά αποτελέσματα: α) κατάλυση του κολποκοιλιακού κόμβου συνοδευόμενη από εμφύτευση κοιλιακού βηματοδότη, β) εστιακή κατάλυση με υψίσυχνο ρεύμα των πνευμονικών φλεβών, γ) εμφύτευση κολπικού απινιδωτή, δ) εγχείρηση Maze, ε) κατάλυση με υψίσυχνο ρεύμα μιμούμενη την εγχείρηση Maze και στ) μόνιμη διπλοεστιακή κολπική ή αμφικολπική ή απλή κολποκοιλιακή βηματοδότηση με τη χρήση ειδικών αλγορίθμων (πρόληψης ή υπερκέρασης) για την πρόληψη των υποτροπών της κολπικής μαρμαρυγής.

Πότε έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να υποτροπιάσει μια αναταχθείσα κολπική μαρμαρυγή;
Οι παράγοντες που προδιαθέτουν στην υποτροπή των επεισοδίων κολπικής μαρμαρυγής είναι η ηλικία, η διάρκεια της κολπικής μαρμαρυγής πριν την αρχική ανάταξή της, ο αριθμός των προηγούμενων υποτροπών, η ανατομία της καρδιάς (διατεταμένος αριστερός κόλπος) καθώς και η παρουσία στεφανιαίας νόσου ή πάθησης της μιτροειδούς βαλβίδας.

Πώς γίνεται η πρόληψη των θρομβοεμβολικών επεισοδίων;

Όπως προαναφέρθηκε, τα θρομβοεμβολικά επεισόδια αποτελούν μια από τις σοβαρότερες επιπλοκές της κολπικής μαρμαρυγής και πολλαπλές κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει τη σημασία της χορήγησης αντιθρομβωτικής αγωγής για την αποτροπή τους σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή.
Από μελέτες χορήγησης των ανταγωνιστών της βιταμίνης Κ (sintrom) έχει φανεί σημαντική μείωση των θρομβοεμβολικών επεισοδίων της τάξης του 64%. Η ολική επίσης θνητότητα μειώνεται κατά 26% ενώ τα ποσοστά ενδοκράνιων αιμορραγικών επιπλοκών από τη χορήγησή τους είναι χαμηλά.

Η αντιπηκτική αγωγή με κουμαρινικά αντιπηκτικά (επιθυμητό INR = 2,0-3,0) προλαμβάνει 31 εγκεφαλικά επεισόδια ανά 1.000 θεραπευθέντες ασθενείς ανά έτος. Το θεραπευτικό κόστος είναι τρεις σοβαρές αιμορραγίες ανά έτος συμπεριλαμβανομένων 2 εγκεφαλικών αιμορραγιών.

Ποιοι επομένως πρέπει να λάβουν αντιθρομβωτική αγωγή;
Αντιπηκτική αγωγή με κουμαρινικά αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη ή ακενοκουμαρόλη(sintrom)) από του στόματος πρέπει να χορηγείται σε όλους τους ασθενείς με ρευματικής αιτιολογίας κολπική μαρμαρυγή.
Για τη μη ρευματικής αιτιολογίας κολπική μαρμαρυγή το μεγαλύτερο όφελος από την αντιπηκτική αγωγή παρατηρείται στους ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμβολικού επεισοδίου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι ασθενείς με ιστορικό παροδικού ή μόνιμου εγκεφαλικού επεισοδίου, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, διάταση του αριστερού κόλπου και οι ηλικιωμένοι (>75 ετών).
Ο κίνδυνος εμβολικού επεισοδίου σε ασθενείς ηλικίας κάτω των 65 ετών με μονήρη κολπική μαρμαρυγή (κολπική μαρμαρυγή μη οφειλόμενη σε οργανική καρδιοπάθεια) και χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου είναι μικρός. Ως εκ τούτου δεν συνιστάται η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής στους ασθενείς αυτούς.
Συμπερασματικά,  αντιθρομβωτική αγωγή για την πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων πρέπει να λαμβάνουν όλοι οι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή εκτός από εκείνους πολύ χαμηλού κινδύνου.(ασθενείς ηλικίας κάτω των 65 ετών με μονήρη κολπική μαρμαρυγή και χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου)

“Λαμβάνω ασπιρίνη για την πρόληψη θρομβοεμβολικού επεισοδίου. Προφυλάσσομαι;”
H θεραπεία με ασπιρίνη προσφέρει μη σημαντική (μόλις 19%) μείωση στην επίπτωση εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Αντίθετα τα αντιθρομβωτικά ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ αποδείχθηκαν ανώτερα στη μείωση αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και στις κλινικά σημαντικές περιφερικές αρτηριακές εμβολές κατά 52%, χωρίς διαφορά στον κίνδυνο εμφάνισης σημαντικών αιμορραγικών επιπλοκών σε σχέση με την ασπιρίνη.
Επομένως και σύμφωνα με τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής καρδιολογικής Εταιρείας η ασπιρίνη θα πρέπει να αντικατασταθεί όπου υπάρχει ένδειξη με κάποιο αντιπηκτικό φάρμακο (ανταγωνιστή βιταμίνης Κ ή κάποιο απ’ τα νεότερα αντιπηκτικά)…
Ασπιρίνη σε συνδυασμό με κλοπιδογρέλη (ή και λιγότερο αποτελεσματικά μόνο ασπιρίνη) μπορεί να ληφθεί μόνο σε περίπτωση που υπάρχει άρνηση του ασθενούς να λάβει αντιπηκτικό φάρμακο.

“Θα ήταν ενδεχομένως αποτελεσματικότερη η συγχορήγηση αντιθρομβωτικού με ασπιρίνη σε σχέση με την απλή χορήγηση αντιθρομβωτικού σε ασθενείς που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή χωρίς στεφανιαία νόσο;”
Η συγχορήγηση αντιθρομβωτικού (ανταγωνιστού της βιταμίνης Κ) με ασπιρίνη έχει μελετηθεί σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή και δεν έχει δείξει ευεργετικά αποτελέσματα όσον αφορά την πρόληψη ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου ενώ αντίθετα οι αιμορραγικές επιπλοκές αυξάνονταν.

“Τι πρέπει να γνωρίζω όσον αφορά τη δοσολογία των κουμαρινικών (Βαρφαρίνη και Sintrom)”
Η δόση των κουμαρινικών δεν είναι συγκεκριμένη για όλους αλλά εξατομικεύεται στον κάθε ασθενή. Η θεραπεία επομένως με Sintrom χρειάζεται τακτικό εργαστηριακό έλεγχο της πήξης προκειμένου ο ασθενής να βρίσκεται στο θεραπευτικό εύρος αλλά να μην κινδυνεύει από αιμορραγίες. Ο εργαστηριακός έλεγχος γίνεται μία φορά συνήθως το μήνα ενώ κατά την έναρξη της θεραπείας απαιτείται ακόμη συχνότερα προκειμένου να προσδιοριστεί η σωστή δόση.
Γίνεται με  μία απλή εξέταση του αίματος που ονομάζεται χρόνος προθρομβίνης (γνωστότερο και ως INR) και ανάλογα με το αποτέλεσμα και τον απαιτούμενο θεραπευτικό στόχο καθορίζεται από τον καρδιολόγο η καθημερινή δόση.
Θα πρέπει πάντοτε να ενημερώνεται ο θεράποντας ιατρός για την τιμή του INR προκειμένου να επαναπροσδιορίζει τη δόση του φαρμάκου.

«Λαμβάνω Sintrom ως αντιπηκτική αγωγή. Tι πρέπει να προσέχω όσον αφορά τη δίαιτα»;
Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα αντιπηκτικά είναι τα κουμαρινικά ή αλλιώς ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ. Η βιταμίνη Κ συμμετέχει στην σύνθεση και ενεργοποίηση βασικών παραγόντων της πήξης. Η χορήγηση επομένως ανταγωνιστών της βιταμίνης Κ  (το γνωστότερο εκ των οποίων στην Ελλάδα είναι το «sintrom») προκαλεί αντιπηκτική δράση και επομένως προστασία έναντι των θρομβοεμβολικών επεισοδίων.
Κάθε αύξηση ή μείωση της καθημερινής λήψης της βιταμίνης Κ απ’ τη διατροφή μας [πράσινες σαλάτες, μπρόκολο, λάχανο, μαρούλι κ.α.] επηρεάζει το INR.
Τρόφιμα τα οποία περιέχουν βιταμίνη Κ σε μεγάλη περιεκτικότητα (ειδικά όταν είναι μαγειρεμένα) είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως τα λάχανα, το σπανάκι, το παντζάρι, το μπρόκολο, το κουνουπίδι. Επίσης, η βιταμίνη Κ βρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα στο σογιέλαιο και στο συκώτι και πρέπει να λαμβάνονται με φειδώ και προσοχή.

Αντίθετα τρόφιμα όπως ο μαϊντανός, το μαρούλι, το ακτινίδιο και ορισμένα είδη βατόμουρων με χαμηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ, συνιστάται να καταναλώνονται χωρίς φόβο.
Είναι τέλος σημαντικό να μην υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις της βιταμίνης Κ στη διατροφή, έχοντας μια σταθερή καθημερινή λήψη.

“Τι άλλο πρέπει να προσέχουν όσον αφορά τον τρόπο ζωής οι πάσχοντες από κολπική μαρμαρυγή ;”
Όσοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα κολπικής μαρμαρυγής θα πρέπει:
• να διακόψουν το κάπνισμα απαραιτήτως.
• να διακόψουν ή έστω περιορίσουν την κατανάλωση καφέ, τσαγιού, αναψυκτικών τύπου κόλα που περιέχουν καφεΐνη
• να  περιορίσουν την κατανάλωση αλκοόλ
• να συμβουλεύονται το γιατρό τους πριν λάβουν κάποιο φάρμακο καθώς ορισμένα φάρμακα επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό και πολλά αλληλεπιδρούν με το sintrom.

“Πότε υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος εμφάνισης αιμορραγικών επιπλοκών από τη χρήση αντιπηκτικών φαρμάκων;”
Μεγαλύτερο κίνδυνο εμφανίζουν :
– οι ηλικιωμένοι (>65 ετών),
– οι υπερτασικοί (ΑΠ>160mmHg),
– όσοι έχουν ιστορικό αιμορραγίας ή γνωστή αιμορραγική διάθεση,
– όσοι παρουσιάζουν νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια,
– όσοι έχουν προηγούμενο ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου,
– όσοι έχουν κακώς ρυθμισμένο/υψηλό INR με τη χρήση των κλασικών αντιπηκτικών,
– όσοι λαμβάνουν παράλληλα και αντιαμοπεταλιακά φάρμακα, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη αλλά και κάνουν κατάχρηση αιθυλικής αλκοόλης.

Ο καρδιολόγος σας συνυπολογίζει όλους τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου και κάνει τις απαραίτητες τροποποιήσεις στη φαρμακευτική αγωγή.

“Λαμβάνω ήδη ασπιρίνη ή και δεύτερο αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο λόγω οξέος στεφανιαίου συνδρόμου και/ή αγγειοπλαστικής. Πρέπει να λάβω και αντιπηκτικό λόγω της κολπικής μαρμαρυγής που παρουσίασα;”
O τριπλός συνδυασμός ασπιρίνης, κλοπιδογρέλης και αντιπηκτικού στην περίπτωση αυτή είναι δόκιμος με βάση της κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας με αποδεκτή αναλογία κόστους/οφέλους σε περίπτωση που διατηρείται για βραχύ διάστημα αναλόγως της κάθε περίπτωσης και συνυπολογίζοντας τον αιμορραγικό κίνδυνο του κάθε ασθενούς.
Σε κάθε περίπτωση ο μόνος αρμόδιος για τη λήψη της βέλτιστης θεραπευτικής επιλογής είναι ο καρδιολόγος σας.

Κολπική μαρμαρυγή και εγκυμοσύνη.
Η κολπική μαρμαρυγή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνήθως είναι καλά ανεκτή από τις περισσότερες ασθενείς χωρίς συγγενή ή βαλβιδική νόσο.
Όλα τα φάρμακα για την ανάταξη της κολπικής μαρμαρυγής θα πρέπει αν είναι δυνατόν να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της οργανογένεσης στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.
Η απινίδωση μπορεί να επιχειρηθεί με ασφάλεια σε όλα τα στάδια της εγκυμοσύνης και συνιστάται σε ασθενείς που είναι αιμοδυναμικά ασταθείς εξαιτίας της κολπικής μαρμαρυγής καθώς και όποτε ο κίνδυνος της εξελισσόμενης κολπικής μαρμαρυγής κριθεί υψηλός για τη μητέρα ή το έμβρυο.
Η πρόληψη έναντι των θρομβοεμβολικών επεισοδίων συνιστάται επίσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σε εγκύους με κολπική μαρμαρυγή και υψηλό θρομβοεμβολικό κίνδυνο.Η επιλογή του φαρμακευτικού σκευάσματος γίνεται με βάση το στάδιο της εγκυμοσύνης.

Κολπική μαρμαρυγή ως επιπλοκή σε ασθενείς που υπεβλήθησαν σε εγχείρηση καρδιάς.
Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνή επιπλοκή σε ασθενείς ύστερα από επέμβαση καρδιάς. (30% μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη (by-pass), 40% ύστερα από χειρουργείο βαλβίδας και 50% μετά από συνδυασμό by-pass  και βαλβίδας).
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει κατ’ αρχήν φάρμακα για την πρόληψη εμφάνισης μετεγχειρητικής κολπικής μαρμαρυγής.
Στους αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς η πλειοψηφία αυτοανατάσσει τον φυσιολογικό φλεβοκομβικό ρυθμό μέσα σε 24 ώρες.
Σε έντονα συμπτωματικούς ασθενείς ή όταν τα φάρμακα αποτυγχάνουν μπορεί να επιχειρηθεί ηλεκτρική ανάταξη. Η ηλεκτρική ανάταξη είναι επιτυχής σε ποσοστό 95% αν και η φαμακευτική ανάταξη είναι αυτή που επιχειρείται συνήθως.
Εκτός κι αν υπάρχει αντένδειξη, αντιπηκτική αγωγή για μετεγχειρητική κολπική μαρμαρυγή θα πρέπει να αξιολογείται όταν η διάρκεια της κολπικής μαρμαρυγής είναι >= των 48 ωρών.
Μετά την αποκατάσταση του φυσιολογικού φλεβοκομβικού ρυθμού, αντιπηκτική αγωγή δίνεται για τουλάχιστον 4 εβδομάδες ή και περισσότερο επί παρουσίας παραγόντων κινδύνου για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
“Τι προσφέρουν τα νεότερα αντιπηκτικά σε σχέση με το Sintrom;”
Τα νεότερα αντιπηκτικά για την πρόληψη εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή κατατάσσονται  σε 2 κατηγορίες:
– Τους άμεσους αναστολείς της θρομβίνης (δαμπιγατράνη)
– Τους άμεσους αναστολείς του παράγοντα Xa (ριβαροξαμπάνη, απιξαμπάνη και άλλα)

Σε  αντίθεση με τη φαρμακευτική αγωγή με τα μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενα κουμαρινικά αντιπηκτικά (Sintrom) , στα νεότερα αντιπηκτικά  δεν απαιτούνται επαναλαμβανόμενες εργαστηριακές εξετάσεις και προσαρμογές της δόσης, δεν επηρεάζονται από την τροφή και έχουν μικρή πιθανότητα  αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα.
Όσον αφορά την ασφάλεια χορήγησής του έχει αποδειχθεί ότι σχετίζονται με μικρότερα ποσοστά μειζόνων αιμορραγιών ως επιπλοκή.
Τέλος, όσον αφορά την αποτελεσματικότητα έχουν αποδειχθεί ότι δεν είναι κατώτερα απ’ τα κλασικά αντιθρομβωτικά και σε πολλές περιπτώσεις είναι αποτελεσματικότερα.

Συμπερασματικά σήμερα, 50 χρόνια μετά από την εμφάνιση του Sintrom, η αντιθρομβωτική αγωγή στην κολπική μαρμαρυγή αναβαθμίζεται σημαντικά, καθώς ο ασθενής με τα νεότερα αντιπηκτικά κερδίζει σε ποιότητα ζωής, ασφάλεια και αποτελεσματικότητα και τελικά σε καλύτερη προστασία από τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

“Λαμβάνω ήδη κάποιο παλαιότερο αντιπηκτικό της κατηγορίας των ανταγωνιστών της βιταμίνης Κ (Sintrom). Μπορώ και πρέπει να μεταπηδήσω σε κάποιο απ’ τα νεότερα αντιπηκτικά;”
Την απόφαση αυτή μπορεί και πρέπει να λάβει μόνο ο καρδιολόγος σας αξιολογώντας κατ’ αρχήν αν η κολπική μαρμαρυγή είναι βαλβιδικής ή όχι αιτιολογίας καθώς και τα συνοδά νοσήματα.
Τα νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα δεν έχουν λάβει ένδειξη χορήγησης σε βαλβιδικής αιτιολογίας κολπική μαρμαρυγή οπότε και εξακολουθούν να χορηγούνται οι κλασικοί  ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ.
Ορισμένα δε συστήνονται επίσης σε ασθενείς με σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια.
Σε μη βαλβιδικής αιτιολογίας κολπική μαρμαρυγή όπου ο ασθενής αποτυγχάνει να διατηρεί τα θεραπευτικά επίπεδα του κλασικού αντιπηκτικού, αντιμετωπίζει παρενέργειες, ή δεν μπορεί να ελέγχει στενά τη δράση του φαρμάκου (με το INR) συστήνεται σαφώς από τις Ευρωπαϊκές οδηγίες η αντικατάστασή του με κάποιο από τα νεότερα.

“Πως γίνεται η αλλαγή από κάποιο κλασικό αντιπηκτικό σε κάποιο απ’ τα νεότερα και πως το αντίστροφο?”
Η αλλαγή ενός κλασικού αντιπηκτικού ανταγωνιστού της βιταμίνης Κ σε κάποιο νεότερο μπορεί να γίνει μόνο από τον καρδιολόγο ο οποίος θα συνεκτιμήσει το θεραπευτικό εύρος του INR του ασθενούς πριν προβεί στην έναρξη του νέου αντιπηκτικού που έχει ταχεία έναρξη δράσης.
Η αντίστροφη αλλαγή-επιστροφή ενός νεότερου αντιπηκτικού φαρμάκου σε κλασικό ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ (sintrom) πρέπει να γίνει επίσης με προσοχή εξαιτίας της βραδείας έναρξης δράσης του sintrom.   Mπορεί να απαιτηθεί διάστημα έως και 5 έως 10 ημερών προτού επιτευχθεί το σωστό  θεραπευτικό εύρος INR.  Eπομένως το νεότερο αντιπηκτικό θα πρέπει για κάποιο διάστημα να συγχορηγείται έως ότου τα επίπεδα του ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ βρεθούν στο θεραπευτικό εύρος.
Επειδή τα νεότερα αντιπηκτικά και κυρίως οι ανταγωνιστές του παράγοντα Xa επηρεάζουν επιπρόσθετα την τιμή του  INR είναι σημαντικό η μέτρησή του να γίνεται λίγο πριν την λήψη της επόμενης δόσης του νεότερου αντιπηκτικού κατά το διάστημα συγχορήγησης καθώς και 24 ώρες μετά τη λήψη της τελευταίας δόσης του νεότερου αντιπηκτικού.
Είναι τέλος σημαντικός  ο τακτικός έλεγχος του INR τον πρώτο μήνα μέχρι να επιτευχθεί η κατάλληλη δόση του ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ. (3 συνεχείς μετρήσεις INR με τιμή μεταξύ 2-3)

“Πως υπολογίζεται η δράση των νεότερων αντιπηκτικών φαρμάκων;”
Tα νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα δεν απαιτούν τον έλεγχο της πήξης (INR) όπως τα παλαιότερα. Ούτε η δόση ούτε τα μεσοδιαστήματα των δόσεων πρέπει να αλλάζουν με βάση εργαστηριακές μετρήσεις ελέγχου.
Ωστόσο ο ποιοτικός έλεγχος της έκθεσης στα νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα και το αντιπηκτικό αποτέλεσμα μπορεί να απαιτηθεί σε επείγουσες καταστάσεις. Ο χρόνος aPTT παρέχει πληροφορίες ποιοτικής και όχι ποσοτικής εκτίμησης της δράσης της δαμπιγατράνης ώστε να αξιολογηθεί ο αιμορραγικός κίνδυνος ειδικά σε ασθενείς με αιμορραγικούς παράγοντες κινδύνου. Εάν τα επίπεδα του aPTT 12 έως 24 ώρες μετά τη λήψη της δαμπιγατράνης υπερβαίνουν το διπλάσιο ανώτατο φυσιολογικό όριο αυτό σχετίζεται με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο.
Ο χρόνος προθρομβίνης από την άλλη (PT) παρέχει πληροφορίες ποιοτικής εκτίμησης της δράσης των αναστολέων του παράγοντα Χα.

Εργαστηριακά τεστ ποσοτικής εκτίμησης τόσο των αναστολέων της θρομβίνης (δαμπιγατράνη) όσο και των αναστολέων του παράγοντα Χα υπάρχουν αλλά δε χρησιμοποιούνται προς το παρόν σε μετρήσεις ρουτίνας στα περισσότερα νοσοκομεία. Επιπλέον δεν υπάρχουν ακόμη γνωστά κατώτατα όρια κάτω από τα οποία ένα τακτικό ή έκτακτο χειρουργείο θα ήταν ασφαλές υπό την επίδραση αυτών των νέων φαρμάκων.
Σε κάθε περίπτωση ο έλεγχος του INR δεν έχει νόημα να γίνεται σε ασθενείς που λαμβάνουν τα νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα.

“Πως επιτυγχάνεται η καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς με τα νέα αντιπηκτικά;”
Eξαιτίας της γρήγορης αποδρομής της δράσης των νεότερων αντιπηκτικών φαρμάκων 12-24 ώρες από τη λήψη τους είναι σημαντική η αυστηρή συμμόρφωση του ασθενούς.
Απαιτείται επομένως καλή και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση του ασθενούς καθώς και των μελών της οικογενείας του. Τακτική παρακολούθηση του ασθενούς από τον καρδιολόγο και πιθανώς τεχνολογικά βοηθήματα υπενθύμισης της τακτικής λήψης των φαρμάκων.
Σε περίπτωση υποψίας χαμηλής συμμόρφωσης του ασθενούς παρά τις οδηγίες, θα πρέπει να επανεξετάζεται η επιστροφή σε κλασικό ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ.

“Τι γίνεται σε περίπτωση παράλειψης δόσης ενός απ’ τα νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα;”
Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να ληφθεί διπλάσια η επόμενη δόση προς αναπλήρωση της δόσης που παραλήφθηκε. Η δόση που έχει παραληφθεί μπορεί ωστόσο να ληφθεί μέχρι το μισό του δοσολογικού διαστήματος (για παράδειγμα μέχρι και τις 12 πρώτες ώρες σε περίπτωση δοσολογικού σχήματος μιας φοράς ημερησίως ή τις 6 πρώτες ώρες σε περίπτωση δοσολογικού σχήματος ανά 12ωρο). Εάν κάτι τέτοιο δεν είναι πλέον εφικτό, η δόση παραλείπεται και θα πρέπει να ληφθεί κανονικά η επόμενη προγραμματισμένη δόση.

Μερικές φορές επίσης ο ασθενής δε θυμάται αν έλαβε τη δόση του νεότερου αντιπηκτικού . Στην περίπτωση αυτή εάν ο ασθενής λαμβάνει δοσολογικό σχήμα ανά 12ωρο θα πρέπει να ΜΗ λάβει επιπλέον χάπι και να λάβει την προγραμματισμένη δόση στο 12ωρο. Σε περίπτωση όμως δοσολογικού σχήματος ανά 24ωρο θα μπορούσε να λάβει ένα επιπλέον χάπι και να συνεχίσει με το προγραμματισμένο σχήμα κατόπιν συνεννόησης πάντα με τον καρδιολόγο του.
Σε περίπτωση υπερδοσολογίας και ανάλογα με το βαθμό της υπερδοσολογίας ενδεχομένως να χρειαστεί νοσηλεία σε νοσοκομείο για παρακολούθηση.

“Πότε θα πρέπει να διακοπεί κάποιο απ’ τα νεότερα αντιπηκτικά σε περίπτωση προγραμματισμένου χειρουργείου;”
Συνηθισμένες επεμβάσεις χωρίς σημαντικό κλινικό αιμορραγικό κίνδυνο (όπως οδοντιατρικές επεμβάσεις ή οφθαλμολογικές για γλαύκωμα ή καταρράκτη) μπορούν να επιχειρηθούν  18-24 ώρες μετά την τελευταία δόση του νεότερου αντιπηκτικού φαρμάκου. Η επαναχορήγηση μπορεί να ξεκινήσει 6 ώρες μετά το χειρουργείο.
Σε επεμβάσεις μικρού αιμορραγικού κινδύνου συστήνεται η διακοπή του νεότερου αντιπηκτικού φαρμάκου για 24ώρες πριν το προγραμματισμένο χειρουργείο σε ασθενείς με καλή νεφρική λειτουργία.
Σε επεμβάσεις αυξημένου αιμορραγικού κινδύνου η διακοπή θα πρέπει να γίνεται 48 ώρες πριν.

“Πότε θα πρέπει να ξεκινά η επαναχορήγηση ενός νεότερου αντιπηκτικού φαρμάκου μετά από ένα προγραμματισμένο χειρουργείο;”
Σε επεμβάσεις με άμεση και πλήρη αιμόσταση το νεότερο αντιπηκτικό θα πρέπει να επαναχορηγείται 6 έως 8 ώρες μετά την προγραμματισμένη επέμβαση.
Σε ορισμένες χειρουργικές επεμβάσεις ωστόσο, η επαναχορήγηση της πλήρους δόσης αντιπηκτικού τις πρώτες 48 έως 72 ώρες μπορεί να ενέχει αιμορραγικό κίνδυνο που υπερβαίνει τον κίνδυνο θρομβοεμβολικού.
Για επεμβάσεις που περιλαμβάνουν ακινητοποίηση είναι σκόπιμη η χορήγηση μέτριας προφυλακτικής αντιπηκτικής δόσης με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους 6-8 ώρες μετά το χειρουργείο αν η αιμόσταση έχει επιτευχθεί και επανέναρξη του από του στόματος νεότερου αντιπηκτικού 48-72 ώρες μετά το χειρουργείο.
Δεν υπάρχουν δεδομένα αναφορικά με τη μειωμένη δοσολογία των νεότερων αντιπηκτικών φαρμάκων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση.

“Τι ισχύει για τους ασθενείς που λαμβάνουν νεότερα αντιπηκτικά φάρμακα και πρέπει να υποβληθούν σε επείγον χειρουργείο;”
Εάν επιβάλλεται η πραγματοποίηση μιας επείγουσας χειρουργικής επέμβασης τα νεότερα αντιπηκτικά θα πρέπει να διακόπτονται. Το χειρουργείο θα πρέπει κατά προτίμηση να αναβάλλεται για 12 ή ακόμη καλύτερα 24ώρες αν είναι δυνατόν μετά την τελευταία δόση.
Ποιοτικά και όχι ποσοτικά αποτελέσματα κοινών εργαστηριακών εξετάσεων όπως του aPTT για τους αναστολείς της θρομβίνης (δαμπιγατράνη) και του PT για τους αναστολείς του παράγοντα Χα καθώς και ειδικότερες εξετάσεις της πήξης (dTT για τους αναστολείς της θρομβίνης καθώς και χρωματογραφικές εξετάσεις των αναστολέων του παράγοντα Χα) μπορούν να βοηθήσουν αλλά δε συστήνονται και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε επίπεδο ρουτίνας.
Νεότερα αντιπηκτικά σε σχέση με τους κλασικούς ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή και κακοήθεια:
Οι ασθενείς με κακοήθεια βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Πολλές μορφές κακοήθειας επιδρούν άμεσα ή έμμεσα  με το σύστημα πήξης. Επιπλέον τα αντικαρκινικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγίες.
Υπάρχουν λίγα δεδομένα όσον αφορά την αντιπηκτική αγωγή σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή και κακοήθεια. Η ενεργός κακοήθεια συνήθως είναι παράμετρος αποκλεισμού στις μελέτες των νεότερων αντιπηκτικών φαρμάκων.
Η επιλογή του κατάλληλου αντιπηκτικού φαρμάκου θα πρέπει να γίνει σε συνεργασία του καρδιολόγου με τον ογκολόγο.

Όταν πρέπει να γίνει έναρξη αντιπηκτικής αγωγής σε ασθενή με κολπική μαρμαρυγή και κακοήθεια προτιμούνται οι κλασικοί ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ και η ηπαρίνη σε σχέση με τα νεότερα αντιπηκτικά εξαιτίας της κλινικής εμπειρίας, της δυνατότητας στενού εργαστηριακού ελέγχου και των επιλογών αναστροφής της δράσης  τους.

Σε ασθενείς που λαμβάνουν κάποιο απ’ τα νεότερα αντιπηκτικά λόγω γνωστής κολπικής μαρμαρυγής και αναπτύσσουν στη συνέχεια κακοήθεια για την οποία πρέπει να υποβληθούν σε σοβαρή μυελοκατασταλτική χημειοθεραπεία ή ακτινοβολία η προσωρινή μείωση της δόσης ή και διακοπή των νεότερων αντιπηκτικών θα πρέπει να εξετάζεται. Αντίθετα η γαστροπροστασία με PPIs ή Η2 αποκλειστές δεν αντενδείκνυνται και θα πρέπει να εξετάζεται σε όλους τους ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά.

(*) το άρθρο είναι βασισμένο στις πιο πρόσφατες και αναθεωρημένες θεραπευτικές κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής εταιρείας για την κολπική μαρμαρυγή